Trẻ Bị Viêm Họng

Trẻ bị viêm họng là bệnh gì? Phân loại viêm họng ở trẻ

Viêm họng là bệnh lý hô hấp phổ biến, thường gặp vào thời điểm giao mùa (đặc biệt khi chuyển từ thời tiết nóng sang lạnh). Bệnh này gặp ở nhiều đối tượng nhưng hay gặp hơn cả ở trẻ nhỏ.

Bệnh gây ra bởi các tác nhân đường hô hấp xâm nhập qua đường hô hấp, cộng hưởng với các yếu tố thuận lợi khác gây viêm nhiễm tại họng.

Ở trẻ, hệ miễn dịch còn đang trong thời kỳ hoàn thiện và phát triển. Do đó, khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh nói chung hạn chế hơn rất nhiều. Trẻ bị viêm họng là tình trạng niêm mạc hầu họng trở nên sưng tấy, phù nề gây đau, ho khan, ho có đờm,...

Tình trạng này có thể điều trị dứt điểm dễ dàng, không để lại biến chứng nếu ba mẹ lựa chọn đúng phương pháp cho từng thể bệnh. 

Có thể chia viêm họng ở trẻ em thành hai thể bệnh chính:

• Viêm họng cấp: Các biểu hiện xuất hiện nhiều và cấp tính ở thời điểm này. Trẻ thường bị ho dữ dội, đau họng và quấy khóc, chán ăn do cổ họng sưng tấy,....Bệnh ở giai đoạn này nếu điều trị đúng cách có thể khỏi hoàn toàn sau 5-7 ngày. Việc điều trị có thể cần đến thuốc hoặc không, tùy vào mức độ bệnh.
• Viêm họng mãn tính: Ở giai đoạn này, các biểu hiện không còn quá dữ dội nhưng dai dẳng và kéo dài trong thời gian dài. Có thể nhận thấy rõ mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng ở trẻ nhỏ, cụ thể như: Tiếng ho nặng hơn, xuất tiết đờm nhầy nhiều hơn, khàn tiếng,....Việc điều trị ở giai đoạn này sẽ phức tạp và thời gian kéo dài hơn nhiều.

Tốt nhất, trẻ bị viêm họng nên được điều trị ngay từ giai đoạn mới khởi phát, các biểu hiện còn nhẹ để việc điều trị nhanh chóng hơn. Ba mẹ nên theo dõi tình trạng của trẻ và đưa đi khám ngay khi xuất hiện những triệu chứng đầu tiên. 

Nguyên nhân gây viêm họng ở trẻ em

Đường hô hấp là con đường tiếp xúc nhiều nhất với môi trường bên ngoài. Do đó, trẻ bị viêm họng chủ yếu do các tác nhân gây bệnh thâm nhập qua đường hô hấp. Theo thống kê, trên 70% các ca viêm họng ở trẻ em do virus, vi khuẩn đường hô hấp gây ra. 

Một số nhóm virus gây viêm họng thường gặp như: virus cúm A, cúm B, virus sởi, đặc biệt là virus hợp bào RSV (nhóm virus gây bệnh hô hấp ở trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh).

Bên cạnh đó, bệnh viêm họng gây ra do vi khuẩn hiếm gặp hơn nhưng mức độ nghiêm trọng cũng cao hơn.Tác nhân vi khuẩn gây bệnh thường là nhóm liên cầu khuẩn Streptococcus.  Điều trị bệnh do vi khuẩn gây ra phức tạp và thời gian kéo dài hơn.

Ngoài nguyên nhân chính trên, bệnh viêm họng ở trẻ còn có thể do một số nguyên nhân sau đây:

• Do dị ứng: Viêm họng cũng có thể là một biểu hiện kèm theo của bệnh dị ứng. Với trẻ có cơ địa và tiền sử mắc bệnh dị ứng rất dễ gặp phải tình trạng này. Một số tác nhân gây kích ứng như lông động vật, phấn hoa, thời tiết,...Khi mắc dị ứng, ngoài viêm họng người bệnh còn bị nổi mề đay ngoài da, ngứa ngáy, phù nề,....
• Do ảnh hưởng của môi trường: Môi trường ô nhiễm cũng là nguyên nhân gây các bệnh lý về đường hô hấp. Tình trạng này thường gặp ở trẻ sống tại những khu đô thị lớn, ô nhiễm khói bụi. Ngoài ra, cũng có thể do trẻ sinh sống trong môi trường ô nhiễm hóa chất và gây bệnh hô hấp.
• Do bệnh tay chân miệng: Với trẻ em, bệnh tay chân miệng cũng là một nguyên nhân khiến trẻ bị viêm họng. Bệnh này còn đi kèm với các biểu hiện sốt cao, phát ban ở chân tay và lở loét ở miệng.

• Do các bệnh lý hô hấp khác: Viêm họng có thể là bệnh lý khởi phát riêng biệt nhưng cũng có thể là tình trạng kèm theo một số bệnh lý hô hấp khác như viêm amidan; cảm cúm; ho gà; viêm xoang;....
• Do bệnh lý về răng lợi: Các bệnh về răng, nướu và lợi thường gặp ở trẻ nhỏ do việc vệ sinh chưa đúng cách. Khi đó, các tác nhân lưu lại trong khoang miệng sinh sôi và tấn công niêm mạc họng.
• Do lây từ người khác: Viêm họng không phải bệnh truyền nhiễm nhưng trong trường hợp nguyên nhân của bệnh là các nhóm virus, vi khuẩn thì việc lây từ người sang người là hoàn toàn có thể. Đặc biệt, ở trẻ nhỏ, sức đề kháng còn yếu nên rất dễ bị lây bệnh nếu ở gần người có biểu hiện mắc các bệnh lý hô hấp.

Xác định chính xác nguyên nhân gây viêm họng là bước đầu tiên để đưa ra phác đồ điều trị phù hợp nhất. Ba mẹ nên đưa trẻ đi khám càng sớm càng tốt, tránh tự ý mua thuốc khi chưa thăm khám tránh tác động tiêu cực đến bệnh của trẻ nhỏ.

Bệnh viêm họng ở trẻ em có nguy hiểm không?

Vậy trẻ bị viêm họng có phải bệnh nguy hiểm không? Viêm họng không phải bệnh nguy hiểm, có thể chữa trị dứt điểm hoàn toàn. Với mức độ bệnh nhẹ, nếu ba mẹ thực hiện các mẹo cải thiện triệu chứng đúng cách có thể khỏi hoàn toàn sau 5-7 ngày mà không cần dùng thuốc.

Với tình trạng nặng hơn, thời gian điều trị kéo dài tới 7-10 ngày và trẻ có thể phải dùng thuốc mới có thể trị dứt điểm. Tuy nhiên, một số trường hợp nặng hoặc ba mẹ không chú ý dẫn đến bệnh diễn tiến nặng hơn, tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng như sau:

• Biến chứng tại họng: Viêm họng kéo dài khiến lượng tác nhân tại đường hô hấp phát triển mạnh hơn và gây một số tình trạng như áp xe amidan; viêm tấy tại họng; viêm tấy quanh amidan;....
• Biến chứng cơ quan lân cận: Tác nhân gây bệnh đường hô hấp có thể lan sang một số cơ quan có liên quan xung quanh như đường hô hấp dưới gây viêm phổi, viêm phế quản, viêm thanh quản,...Đồng thời, do có sự liên thông với tai và mũi nên viêm họng còn gây ra viêm mũi dị ứng, viêm xoang, viêm tai giữa .
• Biến chứng toàn thân: Nguy hiểm nhất, tình trạng viêm họng có thể ảnh hưởng và gây các bệnh lý tại thận, khớp và tim. Một số trường hợp nghiêm trọng, các tác nhân đường hô hấp có thể ăn sâu vào máu và gây nhiễm trùng huyết, ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng của trẻ.

Làm sao để chẩn đoán chính xác bé bị viêm họng?

Trẻ bị viêm họng có thể trị khỏi hoàn toàn nếu ba mẹ chủ động đưa đi khám ngay khi có các biểu hiện khởi phát của bệnh. Tùy thể bệnh, mức độ diễn tiến và lứa tuổi cụ thể, bác sĩ mới có thể chỉ định phương pháp điều trị phù hợp.

Trước hết, bác sĩ chuyên khoa sẽ tiến hành thăm khám thông qua các triệu chứng lâm sàng bằng các biện pháp phù hợp. Cụ thể như: Soi tai mũi họng, thăm khám thông qua hỏi đáp với trẻ và ba mẹ,....

Đồng thời, trẻ sẽ được chỉ định thực hiện một số xét nghiệm cần thiết để xác định cụ thể nhóm tác nhân gây viêm nhiễm. Nếu nguyên nhân chính là virus, vi khuẩn đường hô hấp, bác sĩ cần chỉ định thực hiện kháng sinh đồ để có loại thuốc điều trị hiệu quả và phù hợp nhất.

Đối tượng trẻ có nguy cơ mắc bệnh viêm họng

• Trẻ nhỏ dưới 5 tuổi hệ miễn dịch còn non yếu.
• Trẻ đi nhà trẻ, mẫu giáo sống trong môi trường tập thể đông người tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus lây lan nhanh chóng.
• Trẻ tiếp xúc với người bệnh bị viêm họng hoặc các bệnh đường hô hấp khác làm tăng nguy cơ lây nhiễm.
• Trẻ có tiền sử dị ứng (ví dụ dị ứng phấn hoa, bụi nhà, lông động vật) có niêm mạc đường hô hấp nhạy cảm, dễ bị kích ứng và viêm nhiễm.
• Trẻ có sức đề kháng yếu, suy dinh dưỡng, thiếu vitamin, khoáng chất, hoặc mắc các bệnh mạn tính có sức đề kháng kém.
• Trẻ tiếp xúc với môi trường ô nhiễm như khói bụi, khói thuốc lá, hóa chất độc hại... có thể gây kích ứng và tổn thương niêm mạc họng, gây bệnh.
• Trẻ không được vệ sinh răng miệng đầy đủ.
• Trẻ có các yếu tố nguy cơ khác như bất thường cấu trúc đường hô hấp, trào ngược dạ dày thực quản...
• Trẻ có thói quen xấu như mút tay, ngậm đồ chơi bẩn, không rửa tay trước khi ăn...

Biện pháp chăm sóc và phòng ngừa viêm họng ở trẻ em

Để chữa trị nhanh chóng tình trạng trẻ bị viêm họng, ba mẹ cần có biện pháp chăm sóc tại nhà. Cụ thể, cần chú ý một số biện pháp hỗ trợ điều trị như sau:

• Cho trẻ uống nhiều nước (tối thiểu 2 lít/ngày) nhưng có thể dưới nhiều dạng như nước hoa quả, nước canh,....
• Dành thời gian nghỉ ngơi, cân đối với thời gian làm việc để hạn chế áp lực tâm lý trong thời gian điều trị.
• Tạo thói quen vệ sinh chân tay thường xuyên cho trẻ. Hạn chế để trẻ đưa tay lên mắt mũi miệng để tác nhân có thể xâm nhập.

• Mang mặc quần áo cho trẻ phù hợp với thời tiết. Nếu có biểu hiện sốt, nên mặc quần áo rộng rãi, thấm hút mồ hôi tốt, giữ ấm vùng cổ.
• Dùng máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ giúp trẻ dễ thở hơn. Nếu ngủ trong phòng có điều hòa nhiệt độ, ba mẹ không nên bật liên tục và để nhiệt độ quá thấp.
• Mang khẩu trang khi ra ngoài, đặc biệt khu vực ô nhiễm khói bụi. Hạn chế đưa trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới 1 tuổi đến nơi đông người.
• Hình thành thói quen vệ sinh răng miệng ở trẻ, tránh chà xát không đúng cách gây tổn thương niêm mạc họng.
• Súc miệng và rửa tai mũi họng hàng ngày với nước muối sinh lý.
• Tạo thói quen cho trẻ tập luyện thể thao hàng ngày nâng cao sức đề kháng, cải thiện hệ miễn dịch và ngăn ngừa các bệnh lý hô hấp.

Khi nào trẻ bị viêm họng nên đi khám bác sĩ?

Viêm họng thường do virus hoặc vi khuẩn gây ra, đa số tự khỏi sau vài ngày. Tuy nhiên, có những dấu hiệu cần đưa trẻ đi khám ngay:

• Khó thở, thở nhanh: Nguy cơ tắc nghẽn đường thở.
• Nuốt khó, chảy nước dãi: Amidan có thể sưng to, gây khó nuốt.
• Sốt cao liên tục (trên 38.5 độ C): Kèm mệt mỏi, li bì, co giật.
• Đau đầu dữ dội, cứng cổ: Có thể là viêm màng não.
• Phát ban: Một số viêm họng do vi khuẩn gây phát ban.

Nên đi khám trong 24 giờ nếu:

• Viêm họng kéo dài hơn 5 ngày: Có thể cần điều trị đặc hiệu.
• Viêm amidan có mủ hoặc chấm trắng: Thường do vi khuẩn, cần kháng sinh.
• Sưng hạch bạch huyết ở cổ: Dấu hiệu nhiễm trùng.
• Đau tai: Viêm họng có thể lan lên tai.
• Khàn tiếng kéo dài hơn 2 tuần: Cần loại trừ các bệnh lý khác.

Lưu ý:

• Trẻ dưới 3 tháng tuổi, bất kỳ dấu hiệu viêm họng nào cũng cần đi khám ngay.
• Nếu không chắc chắn, nên đưa trẻ đi khám để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Dược liệu hỗ trợ trị viêm họng ở trẻ

Việt Nam với muôn vàn loài thảo dược quý giá, đã mang đến cho các mẹ bỉm sữa những giải pháp tự nhiên tuyệt vời để chăm sóc sức khỏe cho bé yêu. Trong đó, nhiều loại dược liệu đã được chứng minh có khả năng hỗ trợ điều trị viêm họng ở trẻ em một cách an toàn và hiệu quả.

Bên cạnh việc giảm nhanh các triệu chứng khó chịu như đau rát họng, ho khan, sốt, dược liệu còn tác động sâu vào nguyên nhân gây bệnh, tăng cường sức đề kháng của trẻ. Với nguồn gốc tự nhiên, lành tính, dược liệu mang lại sự an tâm cho các mẹ khi lựa chọn phương pháp hỗ trợ điều trị cho con yêu của mình.

Một số loại dược liệu chính thường được thầy thuốc sử dụng để cải thiện nhanh triệu chứng bệnh viêm họng của bé như:

• Kim ngân hoa: Thanh nhiệt, giải độc, giúp giảm sưng đau họng nhanh chóng.
• Cát cánh: Làm dịu niêm mạc, giảm ho, long đờm hiệu quả.
• Cam thảo: Giảm đau, chống viêm, làm lành tổn thương niêm mạc họng.
• Xạ can: Kháng khuẩn, kháng viêm, hạ sốt.
• Bạc hà: Giảm đau họng, kháng viêm, sát khuẩn.

Bên cạnh đó, còn có húng chanh, tía tô, gừng... mỗi loại đều có công dụng riêng biệt, tạo nên một hệ thống hỗ trợ điều trị viêm họng toàn diện và an toàn cho trẻ.

Việc sử dụng dược liệu cần được thực hiện dưới sự hướng dẫn của thầy thuốc có chuyên môn để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Sự kết hợp giữa dược liệu và chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt khoa học sẽ giúp trẻ nhanh chóng vượt qua cơn đau họng và có một sức khỏe vững vàng.

Trẻ bị viêm họng là tình trạng bệnh lý hô hấp phổ biến do hệ miễn dịch của trẻ còn yếu nên rất dễ nhiễm bệnh. Để điều trị dứt điểm nhanh chóng và hiệu quả, ba mẹ nên đưa trẻ đi thăm khám từ giai đoạn khởi phát.

Đồng thời, chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa để ngăn ngừa tình trạng diễn tiến nặng hơn của bệnh và hạn chế biến chứng có thể xảy ra.

• Cây Bạc Hà
• Kim Ngân Hoa