Viêm Họng Cấp Ở Trẻ

Viêm họng cấp ở trẻ là gì?

Viêm họng cấp ở trẻ là tình trạng viêm nhiễm trong niêm mạc và cấu trúc trong vòm họng của bé. Đây là bệnh hô hấp phổ biến, thường xuất hiện khi thời tiết giao mùa. Bệnh khiến trẻ khó chịu và quấy khóc vì các triệu chứng sốt, sưng, đau rát họng,...

Nguyên nhân gây viêm họng cấp ở trẻ

Do điều kiện sống:

• Thời tiết thay đổi đột ngột, mưa ẩm, gió lạnh.
• Tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng: Khói xe, khói thuốc lá, thuốc lào, phấn hoa, than, bụi bẩn,...
• Trẻ thay đổi môi trường sống, ví dụ như mới đi học nhà trẻ, mẫu giáo,....
• Trẻ mới được cai sữa hoặc thay đổi chế độ ăn dặm.

Do virus, vi khuẩn, nấm:

• Do các loại virus như virus cúm, virus sởi,...
• Do các loại vi khuẩn phế cầu, tụ cầu, liên cầu,... Trong đó nguy hiểm nhất là do liên cầu khuẩn tan huyết nhóm A có thể dẫn đến biến chứng như viêm khớp cấp, viêm cầu thận cấp,...
• Do nấm, tiêu biểu nhất là nấm Candida.

Có trên 80% các trường hợp trẻ em lúc đầu chỉ bị viêm mũi, họng do virus. Sau vài ngày, sức đề kháng của cơ thể trẻ yếu dần, đặc biệt các bé suy dinh dưỡng hoặc đang mắc các bệnh đường hô hấp (VA, hen phế quản) thì các loại vi khuẩn khác đang sống ký sinh ở họng, mũi phát triển mạnh và gây bệnh.

Biến chứng viêm họng cấp ở trẻ

Biến chứng tại chỗ:

• Áp xe quanh amidan gây đau, sốt cao, khó nuốt, thậm chí khó thở.
• Viêm tấy lan tỏa gây phù nề, đau nhức, khó thở, nuốt nghẹn.
• Viêm thanh khí phế quản gây ho khan, khàn tiếng, khó thở.

Biến chứng gần:

• Viêm tai giữa gây đau tai, sốt, quấy khóc, chảy mủ tai.
• Viêm xoang gây đau nhức vùng mặt, chảy mũi đặc, nghẹt mũi.
• Viêm hạch cổ sưng to, đau.

Biến chứng xa:

• Thấp tim: gây tổn thương van tim, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng tim.
• Viêm cầu thận cấp: gây tổn thương cầu thận, dẫn đến phù, tiểu ít, tiểu máu, suy thận.

Ngoài ra, viêm họng cấp còn có thể gây ra các biến chứng khác như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết,... tùy thuộc vào tác nhân gây bệnh và tình trạng sức khỏe của trẻ.

Cách chẩn đoán bệnh chính xác

Hỏi bệnh:

• Tiền sử bệnh: Bác sĩ sẽ hỏi về thời gian khởi phát, diễn biến các triệu chứng (sốt, đau họng, ho, sổ mũi, khó nuốt, mệt mỏi…), các bệnh đi kèm (viêm mũi, viêm xoang, viêm tai giữa…).
• Tiền sử dị ứng: Nếu trẻ có tiền sử dị ứng, cần loại trừ khả năng viêm họng do dị ứng.

Khám lâm sàng:

• Toàn thân: Đánh giá tình trạng sốt, mệt mỏi, phát ban (nếu có).
• Tai mũi họng: Khám họng (quan sát niêm mạc họng, amidan, lưỡi gà, thành sau họng có đỏ, sưng, xuất tiết, loét hay không); Khám mũi (quan sát niêm mạc mũi có viêm, xuất tiết hay không); Khám tai (kiểm tra màng nhĩ có viêm, ứ dịch hay không).
• Hạch bạch huyết: Sờ vùng cổ, dưới hàm để kiểm tra hạch có sưng, đau hay không.

Cận lâm sàng:

• Xét nghiệm công thức máu: Giúp phân biệt viêm họng do virus hay vi khuẩn.
• Test nhanh kháng nguyên Streptococcus: Thực hiện khi nghi ngờ viêm họng do liên cầu khuẩn.
• Nuôi cấy vi khuẩn: Thực hiện khi cần xác định chính xác loại vi khuẩn gây bệnh và làm kháng sinh đồ.

Chẩn đoán phân biệt: Cần loại trừ các bệnh lý khác có thể gây triệu chứng tương tự như:

• Viêm mũi dị ứng: Thường kèm theo hắt hơi, sổ mũi, ngứa mũi mắt.
• Viêm VA: Trẻ thường có biểu hiện ngáy ngủ, khó thở, khò khè.
• Trào ngược dạ dày thực quản: Thường kèm theo ợ nóng, ợ chua, buồn nôn.
• Áp xe quanh amidan: Trẻ thường có biểu hiện nuốt khó, đau họng dữ dội một bên, hơi thở hôi.

Trẻ như thế nào có nguy cơ dễ bị viêm họng cấp?

• Độ tuổi: Trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi, có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, dễ bị nhiễm trùng hơn so với trẻ lớn và người trưởng thành.
• Môi trường sống: Trẻ sống trong môi trường ô nhiễm, tiếp xúc với khói bụi, hóa chất độc hại, dễ bị kích ứng và viêm nhiễm đường hô hấp.
• Tiếp xúc với người bệnh: Trẻ tiếp xúc gần với người bị viêm họng cấp hoặc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp khác có nguy cơ cao bị lây nhiễm.
• Yếu tố thời tiết: Sự thay đổi đột ngột của thời tiết, đặc biệt là khi chuyển từ mùa nóng sang mùa lạnh, tạo điều kiện thuận lợi cho virus và vi khuẩn phát triển, gây bệnh.
• Vệ sinh cá nhân kém: Trẻ không rửa tay thường xuyên, không che miệng khi ho hoặc hắt hơi, dễ lây nhiễm bệnh từ môi trường xung quanh.
• Sức đề kháng yếu: Trẻ suy dinh dưỡng, thiếu vitamin và khoáng chất, mắc các bệnh mãn tính như hen suyễn, dị ứng, có nguy cơ mắc viêm họng cấp cao hơn.
• Tiền sử gia đình: Trẻ có bố mẹ hoặc anh chị em ruột thường xuyên bị viêm họng cấp hoặc các bệnh dị ứng đường hô hấp có thể dễ mắc bệnh hơn do yếu tố di truyền.
• Khói thuốc lá: Trẻ sống trong môi trường có khói thuốc lá thụ động có nguy cơ cao bị viêm họng cấp và các bệnh lý đường hô hấp khác.
• Dị ứng: Trẻ bị dị ứng với phấn hoa, bụi nhà, lông động vật, dễ bị viêm nhiễm đường hô hấp khi tiếp xúc với các tác nhân này.

Biện pháp phòng ngừa bệnh hiệu quả

• Vệ sinh cá nhân: Dạy trẻ rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, không dùng chung đồ dùng cá nhân với người khác.
• Vệ sinh môi trường: Giữ nhà cửa sạch sẽ, thoáng mát, hạn chế tiếp xúc với khói bụi, ô nhiễm, và người bệnh.
• Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt: Đảm bảo trẻ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, uống đủ nước, giữ ấm cơ thể, ngủ đủ giấc.
• Tiêm phòng đầy đủ: Tiêm phòng cúm và các bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp khác theo khuyến cáo của bác sĩ.
• Tăng cường sức đề kháng: Khuyến khích trẻ vận động, bổ sung các sản phẩm hỗ trợ miễn dịch nếu cần thiết và tham khảo ý kiến bác sĩ.

Khi nào trẻ cần cần gặp bác sĩ?

• Sốt cao liên tục trên 38.5 độ C, đặc biệt là sốt cao trên 39 độ C kéo dài hơn 2 ngày.
• Đau họng dữ dội, khó nuốt, bỏ bú, quấy khóc.
• Khó thở, thở nhanh, thở rít, cánh mũi phập phồng, rút lõm lồng ngực.
• Mệt mỏi, li bì, ngủ nhiều, khó đánh thức.
• Xuất hiện các nốt ban đỏ trên da, sưng hạch ở cổ.
• Đau tai, chảy dịch tai, khàn tiếng, đau khớp, tiểu ít.
• Trẻ dưới 3 tháng tuổi, có bệnh lý nền hoặc không đáp ứng với điều trị tại nhà.

Dược liệu hỗ trợ trị bệnh

Trong kho tàng y học cổ truyền, nhiều loại thảo dược đã được chứng minh có khả năng hỗ trợ điều trị viêm họng cấp ở trẻ em một cách an toàn và hiệu quả.

Dược liệu không chỉ giúp giảm nhanh các triệu chứng khó chịu như đau rát họng, ho khan, sốt mà còn tác động sâu vào nguyên nhân gây bệnh, tăng cường sức đề kháng của trẻ. Với nguồn gốc tự nhiên, lành tính, dược liệu mang lại sự an tâm cho các bậc phụ huynh khi lựa chọn phương pháp hỗ trợ điều trị cho con em mình.

Các bài thuốc dân gian từ dược liệu thường kết hợp nhiều loại thảo dược khác nhau, tạo nên tác dụng hiệp đồng mạnh mẽ. Chúng không chỉ kháng khuẩn, kháng viêm, giảm đau, mà còn bổ phế, thanh nhiệt, giải độc, giúp trẻ nhanh chóng phục hồi sức khỏe.

Một số dược liệu quen thuộc thường được sử dụng trong điều trị viêm họng cấp ở trẻ em:

• Kim ngân hoa
• Cát cánh
• Cam thảo
• Bạc hà
• Gừng

Bên cạnh những dược liệu trên, còn rất nhiều loại thảo dược khác có thể hỗ trợ điều trị viêm họng cấp ở trẻ em như kinh giới, tía tô, húng chanh, lá hẹ,... Tuy nhiên, việc sử dụng dược liệu cần được thực hiện dưới sự hướng dẫn của thầy thuốc có chuyên môn để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Viêm họng cấp ở trẻ em tuy phổ biến nhưng không nên chủ quan. Bên cạnh thuốc Tây y, kết hợp các bài thuốc dân gian từ dược liệu tự nhiên là một lựa chọn an toàn và hiệu quả. Tuy nhiên, cần tham khảo ý kiến thầy thuốc để có phương pháp phù hợp. Quan trọng nhất, chăm sóc sức khỏe toàn diện, tăng cường sức đề kháng cho trẻ là chìa khóa phòng ngừa viêm họng cấp tái phát.

• Cây Bạc Hà
• Kim Ngân Hoa
• Phòng Phong Có Tác Dụng Gì