Viêm họng ù tai được coi là một bệnh lý hô hấp liên quan đến tai mũi họng và gây nhiều khó khăn trong sinh hoạt cho người bệnh. Vậy thực tế, tại sao lại gây ra biểu hiện này và cách điều trị bệnh lý này như thế nào? Cùng tìm hiểu thông tin trong bài viết sau đây để nắm được những thông tin cơ bản nhất.
Bệnh viêm họng ù tai là gì?
Viêm họng ù tai được định nghĩa là tình trạng viêm nhiễm cấp tính hoặc mãn tính của niêm mạc họng, thường kèm theo triệu chứng ù tai khó chịu.
Về mặt bệnh sinh lý, viêm họng ù tai có thể liên quan đến các quá trình viêm nhiễm, dị ứng, hoặc kích ứng niêm mạc họng - vòm họng. Hiện tượng viêm sưng gây ra các triệu chứng đau rát, khó nuốt, đồng thời ảnh hưởng đến chức năng của ống Eustachi (vòi nhĩ) - một ống nối thông giữa họng và tai giữa.
Ống Eustachi đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng áp suất giữa môi trường bên ngoài và khoang tai giữa. Khi chức năng của ống Eustachi bị ảnh hưởng do viêm họng, áp suất trong tai giữa sẽ thay đổi, dẫn đến cảm giác ù tai - một triệu chứng thường gặp của viêm họng ù tai.
Triệu chứng của viêm họng ù tai
Người bị viêm họng ù tai thường gặp phải tổ hợp các triệu chứng sau:
- Đau họng: Đây là triệu chứng phổ biến nhất, gây cảm giác đau rát, nóng, hoặc c scratch (cào cấu) khó chịu ở vùng họng.
- Nuốt khó: Nuốt nước bọt hoặc thức ăn trở nên khó khăn do niêm mạc họng bị viêm sưng.
- Ngứa họng: Cảm giác ngứa ran ở cổ họng có thể khiến bạn muốn ho hoặc khạc đờm liên tục.
- Sốt nhẹ: Trong một số trường hợp, viêm họng do virus có thể kèm theo sốt nhẹ.
- Ù tai: Đây là triệu chứng đặc trưng của viêm họng ù tai, biểu hiện như cảm giác nghe thấy những tiếng ù, rung, hoặc gió rít bên trong tai.
Nguyên nhân gây viêm họng ù tai
Viêm họng cấp tính do virus là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra viêm họng ù tai. Các loại virus adenovirus, rhinovirus, và virus corona thường liên quan đến tình trạng này. Ngoài ra, một số yếu tố khác cũng có thể dẫn đến viêm họng ù tai, chẳng hạn như:
- Vi khuẩn: Streptococcus pyogenes (Liên cầu khuẩn beta tan máu nhóm A) là một loại vi khuẩn có thể gây viêm họng do vi khuẩn, đôi khi kèm theo ù tai.
- Các tác nhân kích ứng: Hút thuốc lá, hít phải khói bụi, hoặc tiếp xúc với các chất kích ứng khác có thể gây kích ứng niêm mạc họng, dẫn đến viêm họng.
- Trào ngược dạ dày thực quản (GERD): Axit trào ngược từ dạ dày lên thực quản có thể gây kích ứng niêm mạc họng, dẫn đến viêm họng và đôi khi gây ù tai.
- Sử dụng thuốc: Một số loại thuốc, bao gồm thuốc kháng sinh và thuốc lợi tiểu, có thể gây tác dụng phụ là khô họng và kích ứng, tạo điều kiện cho viêm họng.
Viêm họng ù tai có gây biến chứng nguy hiểm không?
Trong hầu hết các trường hợp, viêm họng ù tai là tình trạng cấp tính và sẽ tự khỏi trong vòng 7-10 ngày. Tuy nhiên, nếu không được điều trị hoặc điều trị không đúng cách, viêm họng ù tai có thể dẫn đến một số biến chứng, bao gồm:
- Viêm xoang: Viêm xoang xảy ra khi các xoang mũi bị viêm và sưng tấy.
- Viêm tai giữa: Ống Eustachi (vòi nhĩ) là một ống nối họng với tai giữa. Viêm họng có thể lan truyền đến tai giữa gây viêm.
- Apxe quanh amidan: Đây là tình trạng nhiễm trùng mủ hình thành ở các nang chứa dịch (amydal) ở phía sau họng.
Phương pháp chẩn đoán viêm họng ù tai
Bác sĩ thường chẩn đoán viêm họng ù tai dựa trên việc thăm khám họng và tai, kết hợp với các triệu chứng của bệnh nhân. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu làm thêm các xét nghiệm như:
- Xét nghiệm máu: Để kiểm tra xem có phải viêm họng do vi khuẩn hay không.
- Chụp X-quang xoang: Để kiểm tra xem có viêm xoang hay không.
- Nội soi tai mũi họng: Đây là một thủ thuật giúp bác sĩ quan sát trực tiếp bên trong họng và tai để chẩn đoán chính xác.
Đối tượng có nguy cơ cao mắc viêm họng ù tai
Mọi người đều có thể bị viêm họng ù tai, nhưng những nhóm sau đây có nguy cơ cao hơn:
- Trẻ em: Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên dễ bị nhiễm trùng.
- Người lớn tuổi: Hệ miễn dịch suy yếu dần theo tuổi tác.
- Người có hệ miễn dịch yếu: Những người mắc các bệnh mãn tính hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch.
Biện pháp phòng ngừa tình trạng viêm họng ù tai
Chứng viêm họng ù tai thường là biểu hiện của các bệnh lý liên quan đến tai mũi họng. Tuy không phải bệnh lý nguy hiểm, có thể trị dứt điểm nhưng gây nhiều khó chịu cho người bệnh.
Do đó, thực hiện các biện pháp phòng ngừa là cần thiết, cụ thể như sau:
- Luôn giữ vệ sinh răng miệng và tai mũi họng dù không mắc các bệnh lý về hô hấp
- Mang mặc quần áo phù hợp với thời tiết, đặc biệt cần giữ ấm vùng cổ nếu thời tiết trở lạnh
- Bổ sung nhóm thực phẩm tốt cho thính lực vào thực đơn hàng ngày như: rau củ quả, nhóm thực phẩm giàu vitamin C,E, giàu nguyên tố vi lượng kẽm,....
- Hạn chế sử dụng các nhóm thực phẩm gây kích ứng cổ họng như đồ ăn nhiều gia vị cay nóng, nhiều dầu mỡ,....
- Tập luyện thể thao thường xuyên giúp cơ thể nâng cao sức đề kháng, tăng cường khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh
- Hạn chế sử dụng rượu bia, thuốc là hoặc các loại đồ uống có gas, vừa không tốt cho sức khỏe vừa tăng nguy cơ gây các bệnh lý về hô hấp
- Hạn chế tiếp xúc với người bệnh có biểu hiện bệnh lý hô hấp để phòng ngừa sự lây nhiễm
- Hạn chế nói to, hò hét trong thời gian bị viêm họng
- Đi thăm khám kỹ càng để đánh giá mức độ diễn tiến của tình trạng viêm họng và ù tai. Từ đó sẽ có biện pháp chữa trị thích hợp cho người bệnh
Khi nào cần gặp bác sĩ
Bạn nên đi khám bác sĩ nếu:
- Triệu chứng viêm họng ù tai kéo dài hơn 1 tuần.
- Bạn bị sốt cao trên 38,5°C.
- Bạn cảm thấy đau họng dữ dội hoặc khó nuốt.
- Bạn có các triệu chứng đau tai, chảy mủ tai, hoặc nghe kém.
- Bạn nghi ngờ mình bị trào ngược dạ dày thực quản (GERD).
Viêm họng mãn tính là tình trạng viêm nhiễm dai dẳng ở niêm mạc họng, gây ra nhiều triệu chứng khó chịu như đau rát họng, ho khan, ngứa họng, khản giọng,... Hiện nay, hoàn toàn có thể chữa khỏi viêm họng mãn tính và cải thiện chất lượng cuộc sống nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách.
Viêm họng cấp có thể điều trị bằng nhiều loại thuốc Tây y khác nhau, bao gồm:
- ORS: Bù nước và chất điện giải, đặc biệt khi có sốt.
- Thuốc kháng sinh: Dùng khi viêm họng do vi khuẩn và có sốt, có thể ở dạng uống, tiêm hoặc đặc trị tại chỗ.
- Thuốc kháng viêm, chống dị ứng: Giảm đau, giảm viêm và loại bỏ vi khuẩn.
- Thuốc xịt họng: Chứa kháng sinh, kháng viêm và giảm đau tại niêm mạc họng.
- Viên ngậm: Làm dịu mát, giữ ẩm và giảm đau họng.
- Thuốc súc họng: Tạo môi trường kiềm nhẹ, hạn chế vi khuẩn và giảm viêm.
- Thuốc hỗ trợ ổn định độ pH: Giảm ngứa và rát họng.
- Viêm họng do virus: Thường gây sốt nhẹ hoặc vừa, kéo dài khoảng 2-3 ngày. Trong một số trường hợp, sốt có thể kéo dài đến 5 ngày.
- Viêm họng do vi khuẩn: Sốt thường cao hơn và kéo dài hơn so với viêm họng do virus. Thời gian sốt có thể kéo dài 3-5 ngày, thậm chí lên đến 7 ngày nếu không được điều trị kháng sinh kịp thời.
Để giảm đau và ngứa rát do viêm họng, bạn nên bổ sung các loại đồ uống có tính kháng viêm và giúp làm dịu cổ họng. Một số loại thức uống hỗ trợ điều trị viêm họng như nước vỏ bưởi tươi, trà gừng, nước mật ong, trà Cúc La Mã, nước chanh tươi, nước lá tía tô, sữa nghệ ấm...
Viêm họng CÓ THỂ LÂY LAN qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với người bệnh, đặc biệt khi nguyên nhân gây bệnh là virus hoặc vi khuẩn. Bệnh thường lây qua đường hô hấp khi nói chuyện, ho, hắt hơi hoặc dùng chung đồ dùng cá nhân.
Viêm họng cấp ở trẻ em thường sốt 2-3 ngày, có thể kéo dài 5-7 ngày nếu không điều trị. Sốt trên 10 ngày là dấu hiệu nguy hiểm, cần đi khám ngay.
Cha mẹ có thể điều trị bệnh bằng mẹo dân gian (tỏi, húng chanh, lá hẹ, gừng), thuốc Tây y (kháng sinh, hạ sốt, siro ho) hoặc Đông y (bài thuốc kim ngân, liên kiều...). Mỗi phương pháp có ưu nhược điểm riêng, cần cân nhắc và tham khảo ý kiến bác sĩ.
KHÔNG NÊN uống nước đá khi bị viêm họng. Nước đá có thể làm trầm trọng thêm tình trạng viêm họng do:
- Vi khuẩn trong nước đá phát triển khiến bệnh trầm trọng.
- Suy giảm sức đề kháng do cơ thể phải huy động năng lượng để điều chỉnh nhiệt độ.
- Tăng tiết dịch nhầy gây suy giảm hệ miễn dịch và dẫn đến các triệu chứng sốt, hắt hơi, chảy nước mũi,...
