Viêm Họng

Bệnh viêm họng là bệnh gì? Có lây không?

Viêm họng (tên tiếng anh là Pharyngitis) là bệnh lý đường hô hấp trên phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là trẻ em, người già và người suy giảm miễn dịch. Tình trạng này xảy ra nhiều vào thời điểm giao mùa (đặc biệt khi thời tiết chuyển từ nóng sang lạnh đột ngột).

Bệnh gây ra bởi các tác nhân ngoài môi trường xâm nhập thông qua đường hô hấp. Viêm họng cũng có thể khởi phát cùng với một số bệnh lý hô hấp khác như viêm amidan, viêm mũi, viêm tai giữa,….hoặc khởi phát riêng biệt với các dấu hiệu đặc trưng.

Khi tác nhân đường hô hấp xâm nhập gây kích ứng mạnh niêm mạc hầu họng và gây viêm nhiễm. Các tổ chức niêm mạc sưng đau gây bít tắc đường thở, khiến người bệnh khó chịu, muốn ho, đau rát cổ họng,….

Bệnh viêm họng thường diễn tiến qua hai giai đoạn là: Viêm nhiễm cấp tính và mãn tính. Cụ thể là:

• Thể cấp tính: Các triệu chứng ở mức độ cấp tính, gây khó chịu dữ dội cho người bệnh. Tuy nhiên, nếu phát hiện ngay ở mức độ này, việc điều trị sẽ đơn giản hơn nhiều và có thể khỏi hoàn toàn sau 5-7 ngày
• Thể mãn tính: Các biểu hiện bệnh diễn tiến với mức độ nghiêm trọng hơn và tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây biến chứng. Việc điều trị cũng cần nhiều thời gian và phức tạp hơn.

Nếu nguyên nhân chính gây viêm họng là do virus, vi khuẩn đường hô hấp, bệnh lý này hoàn toàn CÓ THỂ LÂY từ người sang người.

Người khỏe mạnh có thể lây bệnh do tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc thông qua tiếp xúc gián tiếp (dùng chung đồ, dùng chung bát đũa, dùng chung quần áo,….).

Một số hình ảnh bệnh viêm họng để người bệnh có thể tham khảo:

Nguyên nhân gây bệnh viêm họng

Viêm họng là bệnh lý hô hấp do các tác nhân từ môi trường ngoài xâm nhập và gây kích ứng viêm nhiễm. Theo các chuyên gia y tế, một số nguyên nhân gây bệnh chính phải kể đến như:

• Tác nhân virus: 70-80% các ca bệnh đều do tác nhân virus gây nên. Một số loại virus thường gặp là virus gây bệnh sởi, gây cúm, virus APC, virus hợp bào hô hấp RSV (thường gây bệnh ở trẻ em)
• Vi khuẩn xâm nhập: Các bệnh hô hấp gây ra bởi vi khuẩn thường kèm theo tình trạng nhiễm trùng và tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng hơn. Các dạng vi khuẩn thường gây bệnh như liên cầu khuẩn, phế cầu khuẩn,….
• Thay đổi thời tiết: Thời tiết đột ngột thay đổi (đặc biệt khi chuyển từ nóng sang lạnh), cơ thể chưa kịp thích nghi, tạo điều kiện thuận lợi cho sự xâm nhập của tác nhân gây bệnh.
• Môi trường sống: Người sống trong môi trường ô nhiễm lâu ngày hoặc thường xuyên phải tiếp xúc với khói bụi, hóa chất (do tính chất công việc) cũng là đối tượng dễ mắc các bệnh lý hô hấp (trong đó có viêm họng)
• Bệnh dị ứng: Người bệnh tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng (thời tiết, phấn hoa, lông động vật) có thể kèm theo bệnh viêm họng. Ngoài ra, người bệnh còn bị nổi mẩn đỏ, ngứa ngáy, buồn nôn, nôn,… và một số biểu hiện của bệnh dị ứng khác
• Chấn thương tại họng: Viêm nhiễm tại họng có thể xảy ra bởi chấn thương tại họng hoặc là di chứng để lại sau các thủ thuật can thiệp ngoại khoa tại họng (liên quan đến yếu tố kỹ thuật hoặc cơ địa người bệnh)
• Biến chứng từ các bệnh lý hô hấp khác: Xảy ra bởi các bệnh lý như: viêm amidan, viêm mũi, viêm xoang, cảm lạnh, cảm cúm,….
• Bệnh lý dạ dày: Lượng acid dư thừa đẩy ngược lên vùng hầu họng gây viêm loét và gây ho. Với tình trạng này, người bệnh phải điều trị triệt để tình trạng viêm loét dạ dày để dứt điểm triệu chứng viêm họng.

Nhận định chính xác nguyên nhân sẽ giúp việc điều trị hiệu quả và nhanh chóng dứt điểm các triệu chứng bệnh. Người bệnh nên đi khám để được bác sĩ chỉ định các phương pháp thăm khám phù hợp khác.

Bệnh viêm họng có nguy hiểm không?

Viêm họng là bệnh lý hô hấp phổ biến, xảy ra do các tác nhân vi khuẩn, virus xâm nhập và gây viêm. Đây không phải bệnh nghiêm trọng do có thể điều trị dứt điểm sau 5-7 ngày (nếu ở dạng bệnh cấp tính).

Tuy nhiên, một số trường hợp diễn tiến mãn tính tăng nguy cơ gây biến chứng, cụ thể là một số bệnh như:

• Viêm dây thanh quản.
• Viêm phế quản – phổi.
• Viêm phổi.
• Viêm mũi mãn tính.
• Viêm tai giữa mãn tính.
• Viêm amidan.

Ngoài các biến chứng liên quan đến đường hô hấp, nghiêm trọng hơn, bệnh viêm họng còn có thể lan sang một số cơ quan lân cận. Đặc biệt, các bệnh lý hô hấp thường liên quan đến tim, thận, khớp. Nếu không điều trị sớm, người bệnh có thể bị viêm cầu thận, viêm khớp, viêm cơ tim hoặc nghiêm trọng hơn là suy tim.

Chẩn đoán viêm họng như thế nào?

Để đảm bảo an toàn trong điều trị, người bệnh nên đi thăm khám chuyên khoa phù hợp càng sớm càng tốt.

Bác sĩ có thể dựa vào các chỉ tiêu sau để đánh giá về tình trạng bệnh:

• Mức độ ho, tính chất cơn ho (ho ít, ho nhiều, ho khan, ho có đờm,…).
• Soi họng và kiểm tra tình trạng viêm nhiễm thành họng (mức độ tấy đỏ/có ổ mủ hay không/amidan có sưng hay không).
• Kiểm tra dịch nhầy mũi họng (màu sắc/có nhiễm khuẩn hay không…).
• Thực hiện các xét nghiệm cần thiết để đánh giá chính xác nhóm tác nhân gây nhiễm khuẩn ở người bệnh.

Dựa vào kết quả thăm khác, bác sĩ chuyên môn đề ra chỉ định điều trị phù hợp. Tùy vào tình trạng viêm nhiễm và mức độ viêm họng, người bệnh có thể áp dụng các phương pháp chữa trị khác nhau.

Đối tượng

Viêm họng là một bệnh lý phổ biến, có thể gặp ở mọi đối tượng, không phân biệt độ tuổi hay giới tính. Tuy nhiên, một số nhóm người có nguy cơ mắc bệnh cao hơn do đặc thù về sức khỏe, môi trường sống hoặc nghề nghiệp:

1. Trẻ em:

Hệ miễn dịch của trẻ chưa hoàn thiện, dễ bị nhiễm virus và vi khuẩn gây viêm họng. Đặc biệt, trẻ nhỏ thường có thói quen đưa tay lên miệng, mũi, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.

2. Người lớn tuổi:

Càng lớn tuổi, hệ miễn dịch suy giảm, khiến cơ thể dễ bị nhiễm trùng, bao gồm cả viêm họng. Ngoài ra, người cao tuổi thường mắc các bệnh lý mãn tính khác, làm tăng nguy cơ biến chứng viêm họng.

3. Người có sức đề kháng yếu:

Những người mắc các bệnh mạn tính như tiểu đường, HIV/AIDS, ung thư... hoặc đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch có nguy cơ cao bị viêm họng do hệ miễn dịch suy yếu.

4. Người làm việc trong môi trường tiếp xúc với khói bụi, hóa chất độc hại:

Những tác nhân như khói bụi, hóa chất độc hại, khói thuốc lá... gây kích ứng đường hô hấp, làm tăng nguy cơ viêm họng.

5. Những người làm công việc có môi trường đặc thù:

Những người thường xuyên phải nói nhiều, hít thở không khí khô, lạnh hoặc ô nhiễm, như giáo viên, ca sĩ, nhân viên bán hàng.... dễ bị viêm họng.

6. Người có tiền sử dị ứng:

Những người bị dị ứng với phấn hoa, bụi nhà, lông động vật... dễ bị viêm họng do phản ứng dị ứng gây kích ứng niêm mạc họng.

7. Người có thói quen sử dụng các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá:

Thuốc lá và rượu bia làm suy yếu hệ miễn dịch, gây tổn thương niêm mạc họng, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và gây viêm nhiễm.

Lưu ý: Đây chỉ là những nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn, không có nghĩa là những người khác không thể bị viêm họng. Việc bảo vệ sức khỏe, phòng ngừa các yếu tố nguy cơ và thăm khám bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường là rất quan trọng để ngăn ngừa và điều trị viêm họng hiệu quả.

Phòng ngừa bệnh viêm họng như thế nào hiệu quả?

Bệnh viêm họng dù không phải bệnh lý nguy hiểm nhưng là bệnh lý hô hấp phổ biến, gây khó chịu và ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt của người bệnh. Thực hiện các biện pháp phòng ngừa là điều cần thiết để ngăn ngừa tình trạng bệnh này. Cụ thể cần lưu ý:

• Vệ sinh răng miệng đúng cách bằng nước muối sinh lý, thực hiện phương pháp này tối thiểu 2 lần/ngày.
• Uống đủ nước (tối thiểu 2 lít nước/ngày), không để cổ họng bị khô. Tuy nhiên, hạn chế uống nước lạnh thường xuyên, liên tục.
• Giữ ấm cơ thể, đặc biệt vào thời điểm giao mùa (thời tiết chuyển từ nóng sang lạnh).
• Đeo khẩu trang khi ra ngoài và đến những nơi bị ô nhiễm khói bụi, hóa chất,….
• Hạn chế tiếp xúc với người có biểu hiện viêm họng, không dùng chung đồ cá nhân cũng như quần áo với người bệnh.
• Tập thể thao hàng ngày nhẹ nhàng để nâng cao sức đề kháng cho cơ thể, cải thiện hệ thống miễn dịch.
• Đi khám ngay khi có các biểu hiện khởi phát của viêm họng, điều trị theo đúng chỉ định của bác sĩ.
• Không tự ý dùng thuốc hoặc điều trị bằng các phương pháp không hiệu quả khiến bệnh diễn tiến sang dạng mãn tính nhanh chóng.

Khi nào cần gặp bác sĩ

Viêm họng thường là bệnh lành tính và có thể tự khỏi sau vài ngày. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bạn cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng để được thăm khám và điều trị kịp thời:

1. Viêm họng kéo dài:

Nếu các triệu chứng viêm họng như đau rát, khó nuốt, sốt nhẹ... kéo dài hơn 5-7 ngày mà không có dấu hiệu thuyên giảm hoặc có xu hướng nặng hơn, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân và có phương pháp điều trị phù hợp.

2. Triệu chứng nặng:

• Sốt cao trên 38.5 độ C: Có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng nặng.
• Đau họng dữ dội: Gây khó khăn trong việc ăn uống và nói chuyện.
• Khó thở hoặc thở khò khè: Cần được thăm khám ngay để loại trừ các bệnh lý nguy hiểm.
• Cổ nổi hạch: Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng hoặc các bệnh lý khác.
• Phát ban: Một số bệnh nhiễm trùng có thể gây phát ban kèm theo viêm họng.

3. Các trường hợp đặc biệt:

• Trẻ em dưới 3 tuổi: Trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, dễ bị biến chứng nên cần được thăm khám ngay khi có dấu hiệu viêm họng.
• Phụ nữ mang thai: Viêm họng trong thai kỳ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và thai nhi, cần được bác sĩ tư vấn và điều trị.
• Người có bệnh mãn tính: Người mắc các bệnh mãn tính như tiểu đường, tim mạch, suy giảm miễn dịch... có nguy cơ cao bị biến chứng viêm họng, cần được theo dõi chặt chẽ.

4. Nghi ngờ viêm họng do vi khuẩn gây lên:

Nếu có các dấu hiệu nghi ngờ viêm họng do vi khuẩn như amidan sưng to, có mủ trắng, sốt cao, đau đầu, mệt mỏi... bạn nên đi khám để được làm xét nghiệm và điều trị bằng kháng sinh nếu cần thiết.

5. Sau khi điều trị không đỡ:

Nếu đã tự điều trị tại nhà hoặc sử dụng thuốc theo đơn nhưng không thấy cải thiện, thậm chí triệu chứng còn nặng hơn, bạn cần đến gặp bác sĩ để được đánh giá lại và có hướng điều trị phù hợp.

Việc đi khám bác sĩ kịp thời không chỉ giúp bạn điều trị hiệu quả viêm họng mà còn ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.