Tổ đỉa á sừng là một trong những “vị khách không mời” thường xuyên ghé thăm làn da. Bệnh gây ngứa ngáy, khó chịu và dễ tái phát nhiều dẫn làm gia tăng nguy cơ nhiễm trùng. Bài viết này sẽ đồng hành cùng bạn giải mã những bí ẩn xoay quanh căn bệnh này.
Tổ đỉa á sừng là bệnh gì?
Tổ đỉa á sừng là một dạng tổn thương da xảy ra khi hai bệnh lý tổ đỉa và á sừng kết hợp với nhau. Tổ đỉa là bệnh lý da liễu mãn tính, một thể đặc biệt của chàm (Eczema). Căn bệnh này thường xuất hiện ở lòng bàn tay, lòng bàn chân và rìa ngón tay, ngón chân. Biểu hiện của tổ đỉa là những mụn nước nhỏ, sâu trong da, gây ngứa ngáy khó chịu.
Á sừng là tình trạng da khô, nứt nẻ, bong tróc từng mảng, thường gặp ở đầu ngón tay, ngón chân và gót chân. Tình trạng này xuất hiện khi cơ thể không chuyển hóa được lớp sừng một cách hoàn toàn, các tế bào nhân cũng như tế bào nguyên sinh chưa chuyển hóa hết.
Nguyên nhân và yếu tố làm tăng nguy cơ bị bệnh
- Yếu tố di truyền: Khoảng 50% trường hợp bị tổ đỉa á sừng do yếu tố di truyền. Chính vì thế, người có người thân trong gia đình bị tổ đỉa, khả năng mắc bệnh sẽ cao hơn bình thường.
- Người có tiền sử dị ứng: Những người có tiền sử bị dị ứng do tiếp xúc với mỹ phẩm, bụi bẩn, phấn hoa hay hóa chất… sẽ có nguy cơ cao bị á sừng tổ đỉa.
- Người bị rối loạn thần kinh giao cảm: Đối với nhóm người thuộc đối tượng này, chân tay có thể bị tăng tiết mồ hôi quá mức, dẫn đến nguy cơ bị bệnh tổ đỉa.
- Nhiễm khuẩn: Người bệnh thường xuyên tiếp xúc với nguồn chứa vi khuẩn như đất, nước bẩn khiến da bị viêm nhiễm, tổn thương và mắc các bệnh ngoài da.
- Yếu tố dinh dưỡng: Việc thiếu hụt chất dinh dưỡng khiến người bệnh có nguy cơ bị tổ đỉa, á sừng cao hơn.
- Lạm dụng thuốc gây tác dụng phụ: Lạm dụng các loại thuốc điều trị khiến hàng rào bảo vệ da của người bệnh bị tổn thương, dẫn đến suy giảm chức năng, tạo điều kiện cho các dị nguyên khác xâm nhập vào cơ thể gây bệnh.
- Do căng thẳng, suy giảm thể chất: Căng thẳng tinh thần và sự suy giảm thể chất cũng làm tăng nguy cơ gây bệnh.
- Ngoài ra, còn một số yếu tố khác như thời tiết, yếu tố miễn dịch của cơ thể cũng có thể khiến bệnh bùng phát.
Các biến chứng nguy hiểm thường gặp
- Nhiễm trùng máu: Cảm giác ngứa ngáy khiến người bệnh có xu hướng cào, gãi gây trầy xước da, tạo điều kiện chovi khuẩn hoặc virus có thể dễ dàng tấn công gây nhiễm trùng tại chỗ. Nguy hiểm hơn, vi khuẩn từ các ổ viêm nhiễm có thể đi vào máu gây nhiễm trùng máu.
- Ảnh hưởng tâm lý: Cảm giác ngứa ngáy dai dẳng khiến người bệnh khó chịu, căng thẳng dẫn đến áp lực về tâm lý. Ngoài ra, triệu chứng tổ đỉa á sừng có thể xuất hiện trên mặt, cổ gây mất thẩm mỹ, khiến người bệnh mặc cảm, ngại giao tiếp.
- Sức khỏe bị suy giảm: Các triệu chứng của bệnh khởi phát vào ban đêm có thể thể khiến người bệnh mất ngủ, sức khỏe suy giảm.
Các phương pháp chẩn đoán bệnh
Thăm hỏi, chẩn đoán lâm sàng:
- Bác sẽ sẽ dựa vào những triệu chứng lâm sàng của người bệnh như dấu hiệu trên da, cảm giác ngứa ngáy để đưa ra chẩn đoán.
- Thăm khám cơ bản trên da.
- Khai thác tiền sử bệnh của người bệnh và gia đình
- Tìm hiểu các loại hóa chất, mỹ phẩm, những nguy cơ tiếp xúc qua da của người bệnh.
Chẩn đoán cận lâm sàng:
Các xét nghiệm cận lâm sàng giúp các bác sĩ đánh giá đúng tình trạng và xác định nguyên nhân gây bệnh. Các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết phải làm khi chẩn đoán tổ đỉa á sừng là:
- Xét nghiệm máu.
- Xét nghiệm các dị nguyên dị ứng.
- Ngoài ra có thể xét nghiệm thêm một số chức năng gan, thận hoặc nguy cơ bị bệnh tự miễn.
Nhóm đối tượng có nguy cơ mắc bệnh
- Người có tiền sử bị dị ứng với mỹ phẩm, hóa chất, các dị nguyên ngoài môi trường.
- Nhóm người bị dị ứng với thức ăn.
- Nhóm người mắc một số bệnh liên quan đến hệ thống miễn dịch.
- Những người thường xuyên phải tiếp xúc với hóa chất độc hại, xà phòng…
- Nhóm người có tiền sử gia đình đã bị bệnh.
Cách chăm sóc và phòng ngừa bệnh tổ đỉa á sừng
- Hạn chế tiếp xúc với các hóa chất, mỹ phẩm, chất tẩy rửa làm tăng nguy cơ bị kích ứng. Nếu bắt buộc phải tiếp xúc, các bạn cần sử dụng găng tay hoặc ủng để giảm nguy cơ gây hại cho da.
- Không sử dụng các loại thực phẩm gây dị ứng, thức ăn cay nóng, chiên xào nhiều dầu mỡ hoặc đồ ăn nhanh.
- Tăng cường cấp ẩm cho da bằng cách uống nhiều nước và sử dụng sản phẩm dưỡng ẩm hàng ngày.
- Vệ sinh da sạch sẽ, rửa tay thường xuyên.
- Khi có dấu hiệu ngứa ngáy, người bệnh không được gãi, chà xát da. Thay vào đó, bạn có thể ngâm nước muối, chườm lạnh hoặc sử dụng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ để cải thiện triệu chứng.
Khi nào người bị tổ đỉa, á sừng cần gặp bác sĩ?
- Các triệu chứng tổ đỉa, á sừng có dấu hiệu tăng nặng, khởi phát tại nhiều vị trí da.
- Bệnh kèm theo một số triệu chứng nguy hiểm khác như: Đau rát, khó chịu, sốt cao, khó thở…
- Người bệnh không đáp ứng thuốc điều trị hoặc gặp phải những tác dụng phụ không mong muốn.
- Có biến chứng như mưng mủ, mẩn đỏ, dị ứng toàn thân.
- Nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như trẻ nhỏ hoặc phụ nữ mang thai.
Sử dụng dược liệu trị bệnh ngoài da hiệu quả
Phương pháp sử dụng một số loại dược liệu quý là một trong những cách chữa tổ đỉa á sừng từ lâu được nhiều người tin dùng. Các loại dược liệu thường được dùng trong chữa á sừng tổ đỉa như: Sinh địa, ké đầu ngựa, ích mẫu, ý dĩ, nhọ nồi, khổ sâm, thổ phục linh, hạ khô thảo…
Công dụng chính của những loại dược liệu này là giải độc, thanh nhiệt, sát khuẩn, tiêu viêm, cải thiện mẩn ngứa, dị ứng hiệu quả. Tuy nhiên việc sử dụng như thế nào cần có sự hướng dẫn chi tiết từ thầy thuốc, người bệnh không nên dùng khi chưa được chỉ định.
Tổ đỉa á sừng là các loại bệnh da liễu phổ biến với những triệu chứng bệnh dễ dàng nhận thấy. Người bệnh nên chủ động đi thăm khám để điều trị, tránh gây biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống ngày một tốt hơn.
