Chàm tổ đỉa là một vấn đề về da liễu thường gặp, với biểu hiện đặc trưng là nổi mụn nước trên lòng bàn chân hoặc trong lòng bàn tay. Tuy không gây nguy hiểm trực tiếp tới tính mạng nhưng nếu không điều trị dứt điểm, bệnh dai dẳng, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và cuộc sống của người mắc.
Chàm tổ đỉa là gì?
Bệnh chàm tổ đỉa hay còn gọi là eczema tổ đỉa là một bệnh lý ngoài da thuộc viêm da cơ địa đặc biệt. Biểu hiện đặc trưng của bệnh là các mụn nước có kích thước khoảng 1-2mm xuất hiện ở lòng bàn tay, lòng bàn chân.
Các nốt mụn này sẽ phồng rộp lên, đôi khi chúng chứa dịch, dễ vỡ nếu có tác động mạnh. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh sẽ lan đến các vùng da rộng hơn xung quanh.
Ban đầu, các nốt mụn sẽ xuất hiện với kích thước nhỏ, sau đó sẽ phát triển thành to lên gây ngứa ngáy và đau rát. Khi đó, người bệnh sẽ có xu hướng gãi và càng làm gia tăng tỷ lệ nhiễm trùng.
Mặt khác, các nốt mụn thường mọc thành từng đám khiến người bệnh cảm thấy vô cùng khó chịu và thiếu tự tin trong giao tiếp. Tổ đỉa là bệnh khởi phát đột ngột và có xu hướng tiến triển thành mãn tính, đặc biệt là dễ tái phát.
Nguyên nhân gây tổ đỉa thường gặp
- Di truyền: Bạn sẽ có nguy cơ bị tổ đỉa cao hơn nếu trong gia đình có người thân bị viêm da cơ địa hoặc mề đay.
- Dị ứng: Những người có cơ địa dễ bị dị ứng như dị ứng thực phẩm, đặc biệt là các món lạ hoặc hải sản cũng có thể mắc bệnh.
- Môi trường: Môi trường sống hoặc làm việc khắc nghiệt, nóng ẩm khiến da thường tiết nhiều mồ hôi có thể gây ra bệnh chàm tổ đỉa. Ngoài ra, người thường xuyên phải tiếp xúc với nhiều hoá chất, chất tẩy rửa cũng có thể mắc bệnh.
- Các vấn đề khác: Người bệnh tổ đỉa cũng có thể do tác dụng phụ của một số loại thuốc. Những người mắc chứng rối loạn thần kinh giao cảm có nguy cơ cao mắc các bệnh về da.
Biến chứng chàm tổ đỉa
- Nhiễm trùng: Khi các nốt mụn có kích thước to lên, phồng rộp và bị vỡ sẽ gây đau rát. Do vậy, nếu không xử lý đúng cách có thể bị nhiễm trùng.
- Rối loạn giấc ngủ: Tổ đỉa gây ngứa ngáy khó chịu gây mất ngủ vào ban đêm khiến người bệnh buồn ngủ vào ban ngày và mệt mỏi.
- Ảnh hưởng đến thần kinh: Nếu người bệnh bị chàm tổ đỉa mà để tái đi tái lại sẽ có nguy cơ trầm cảm, lo âu.
- Tác động đến lối sống: Tổn thương trên bề mặt da khó phục hồi, thậm chí gây sẹo có thể khiến bệnh nhân cảm thấy tự ti trong giao tiếp. Từ đó, bệnh cũng ảnh hưởng không nhỏ đến học tập, công việc, cuộc sống hàng ngày và sự thăng tiến.
- Ảnh hưởng đến tâm lý: Chàm tổ đỉa thường kéo dài dai dẳng, thậm chí tái đi tái lại nhiều lần khiến người bệnh mất kiên nhẫn, dễ nản trong quá trình điều trị và dẫn đến từ bỏ. Quá trình này như một vòng lặp khiến bệnh dai dẳng càng tăng chi phí và công sức chữa trị.
Chẩn đoán bệnh chính xác
- Kiểm tra dị ứng: Các xét nghiệm được dùng để tìm dị nguyên xem bệnh nhân có dị ứng với các chất kích ứng không.
- Sinh thiết: Để tiến hành xét nghiệm sinh thiết, bác sĩ sẽ lấy mẫu dưới da để kiểm tra dưới kính hiển vi.
- Xét nghiệm máu: Xét nghiệm này để xác định mức IgE (immunoglobulin E). Đây là một dấu hiệu của dị ứng hoặc để loại trừ các bệnh vẩy nặng hơn.
Biện pháp phòng ngừa chàm tổ đỉa
- Hạn chế tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng như lông động vật, hoá chất, phấn hoa, nấm mốc, nước bẩn,...
- Bảo vệ da khỏi hóa chất độc hại bằng cách sử dụng găng tay cao su và mặc đồ bảo hộ khi tiếp xúc với chất tẩy rửa, bột giặt, xăng dầu,...
- Cần giữ da sạch và khô thoáng, đặc biệt vùng da tay và chân. Luôn rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với các thức gây bẩn và trước khi ăn. Giữ ẩm cho da.
- Bổ sung các thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất để giúp tăng đề kháng.
- Hạn chế các thực phẩm có thể gây dị ứng như hải sản, đậu phộng,... Tránh sử dụng thức ăn chứa thành phần là Niken và coban vì nó khiến bệnh tổ đỉa bùng phát.
- Uống đủ nước mỗi ngày, tránh sử dụng các loại đồ uống có cồn, chất kích thích để hỗ trợ hệ miễn dịch.
- Tập thể dục thể thao đều đặn giúp tăng cường đề kháng, giảm nguy cơ mắc bệnh.
- Xây dựng lối sống khoa học, tránh áp lực, căng thẳng, nghỉ ngơi và làm việc hợp lý.
Khi nào cần gặp bác sĩ?
- Ngứa ngáy ngày càng dữ dội và các nốt mụn sưng to.
- Bạn đã thử các phương pháp điều trị tại nhà nhưng không thấy cải thiện hoặc tái phát sau một thời gian
- Nếu các vết tổn thương bị vỡ, xuất hiện dịch và có dấu hiệu viêm nhiễm như sưng đỏ có thể đã bị nhiễm trùng phức tạp.
Cách chữa bệnh chàm tổ đỉa bằng dược liệu
Ở nước ta có rất nhiều dược liệu quý được dùng chữa bệnh ngoài da như đương quy, hoàng bá, xuyên khung, kinh giới, liên kiều, cỏ nhọ nồi, sinh địa,... Chúng có tác dụng bổ khí huyết, thông kinh, tiêu sưng, thanh nhiệt, giải độc. Dùng dược liệu chữa bệnh tổ đỉa là phương pháp hiện vẫn được nhiều người tin dùng bởi sự an toàn, không gây tác dụng phụ.
Chàm tổ đỉa là bệnh da liễu thường dễ gặp nên việc phòng ngừa là cực kỳ cần thiết. Có người bệnh chỉ mắc một lần nhưng cũng có bệnh nhân bị tái đi tái lại. Do đó, một thói quen chăm sóc da và điều trị tốt sẽ giúp giảm tối đa những biến chứng, ảnh hưởng đến cuộc sống.
