Mề đay Cholinergic hình thành khi mao mạch dưới da giãn, gây phù nề ở lớp trung bì. Cùng tìm hiểu chi tiết các dấu hiệu của bệnh mề đay Cholinergic, nguyên nhân và phương pháp điều trị ngay sau đây để tránh bệnh tái phát thường xuyên.
Mề đay Cholinergic là bệnh gì?
Mề đay Cholinergic là tình trạng phát ban ngoài da khi có kích thích vật lý, nhiệt độ hoặc mồ hôi. Trong đó, thuật ngữ “cholinergic” chỉ bộ phận của da chịu ảnh hưởng bởi chất dẫn truyền thần kinh acetylcholin. Cụ thể, acetylcholin sẽ tác động làm co giãn mạch máu và làm giảm nhịp tim, gây nên tình trạng phát ban, ngứa ngáy trên da người bị bệnh này.
Vùng da phát ban có thể lan rộng hoặc không, tuỳ vào tác nhân gây bệnh. Những nốt phát ban này có thể tự hết sau nửa tiếng nhưng sẽ bùng phát trở lại theo đợt.
Khoảng cách giữa các lần phát ban và mức độ nặng nhẹ tuỳ thuộc vào tình trạng bệnh. Vì vậy, bạn không nên chủ quan khi thấy vết mẩn đỏ tự khỏi. Hãy đi khám tại các bệnh viện da liễu để kiểm tra nguyên nhân, từ đó tìm phương pháp điều trị.
Nguyên nhân gây bệnh
Về nguyên nhân sâu xa của tình trạng Cholinergic, đến nay vẫn chưa có kết luận chính xác. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu đã chỉ ra nhóm yếu tố có khả năng tác động làm gia tăng tình trạng bệnh như sau:
- Toát mồ hôi nhiều: Những hoạt động tăng sinh nhiệt như tắm nước nóng, xông hơi, sốt, ăn cay, lao động cường độ cao khiến cơ thể toát mồ hôi và gây triệu chứng mề đay Cholinergic.
- Nhiệt độ môi trường: Khi nhiệt độ môi trường quá cao so với cơ thể (do đặc điểm thời tiết hoặc phòng làm việc…), quá trình thoát nhiệt của cơ thể bị tác động, gây phản ứng nổi mề đay.
- Nhiễm ký sinh trùng: Nếu bạn bị nhiễm giun, sán, bạn sẽ dễ bị phát ban Cholinergic. Bởi vì các ký sinh trùng này sẽ làm kích hoạt phản ứng tự vệ ở các cơ quan trong cơ thể của bạn.
- Dùng thuốc: Một số thuốc kháng sinh, viêm đường uống có tác dụng phụ gây phát ban Cholinergic.
Bị mề đay Cholinergic có nguy hiểm không?
Bản chất tình trạng mề đay này không quá nguy hiểm. Tuy nhiên, có trường hợp bệnh nhân bị sốc phản vệ do bị bệnh nặng mà không điều trị kịp thời. Như vậy có thể gây ảnh hưởng đến tính mạng.
Vì vậy, đừng chủ quan khi bị mề đay kèm theo các dấu hiệu nguy hiểm sau:
- Sốt cao, sưng đau họng, ngủ ngáy hoặc có biểu hiện ngừng thở.
- Nổi mẩn liên tục nhiều ngày không thuyên giảm.
- Trẻ nhỏ bị mề đay kèm theo tiêu chảy, buồn nôn, bỏ bú mẹ.
- Phụ nữ mang thai ngứa da nhiều về đêm.
- Bề mặt da bị xước, chảy máu hoặc tụ dịch.
Phương pháp chẩn đoán
Để xác định chính xác tình trạng mề đay Cholinergic, bạn cần được khám nghiệm lâm sàng và cận lâm sàng.
Sau khi tìm hiểu tiền sử bệnh án, nếu xác định khả năng bệnh nhân bị mề đay Cholinergic, bác sĩ tiến hành xét nghiệm lâm sàng:
- Xét nghiệm công thức máu: Bước này thực hiện để xác định lượng bạch cầu đa nhân ái toan. Nếu chỉ số này tăng thì bệnh nhân có khả năng bị nổi mề đay do nhiễm ký sinh trùng.
- Prick test: Đây là phương pháp lẩy da, áp dụng khi nghi ngờ nguyên nhân gây bệnh do bụi phấn hoa, mạt bụi hoặc lông thú...
Đối tượng hay mắc bệnh
- Trẻ nhỏ đang hoàn thiện hệ miễn dịch hoặc ở độ tuổi dậy thì.
- Mẹ bầu hay căng thẳng, nội tiết tố thai kỳ mất ổn định.
- Người dị ứng với nhiều loại thức ăn, mạt bụi, hay bị côn trùng cắn...
- Bệnh nhân đang mắc viêm khớp dạng thấp hoặc bị bệnh tuyến giáp, lupus...
- Người tiếp xúc với môi trường nóng bức thường xuyên.
- Những gia đình có người bị mề đay nhiều thế hệ.
Cách phòng ngừa mề đay Cholinergic tái phát
- Tránh làm việc trong môi trường nhiệt độ quá cao hoặc vận động mạnh lâu dẫn đến đổ mồ hôi.
- Loại bỏ những món ăn cay nóng khỏi thực đơn, thay vào đó là nhóm thức ăn có tính hàn.
- Tắm nước ấm vừa đủ và giữ vệ sinh da thật tốt.
- Nên tập thể dục nhẹ nhàng bằng các bài yoga, thiền, kết hợp nghe nhạc.
- Tránh thức ăn gây dị ứng và các loại thực phẩm chứa phụ gia, chất bảo quản, không uống rượu, ăn động vật có vỏ.
- Hạn chế dùng các loại thuốc Tây bôi ngoài da hoặc không dùng liên tục trong thời gian dài.
Khi nào cần gặp bác sĩ
- Bị mề đay kèm sốt, sưng họng, lưỡi bị kho kèm theo ngủ ngáy hoặc ngưng thở.
- Sau 48 giờ nổi mẩn, biểu hiện bệnh không giảm.
- Đối với trẻ nhỏ, bé bị mề đay nguy hiểm khi quấy khóc nhiều, bỏ bú, tiêu chảy, buồn nôn.
- Đối với phụ nữ mang thai, nên cảnh giác khi bị ngứa nhiều về đêm...
Dược liệu chữa mề đay Cholinergic
Trong nhiều sách cổ, rất nhiều tên dược liệu được nhắc đến với công dụng điều trị triệu chứng mề đay. Bệnh nhân Cholinergic nên tham khảo nhóm các thảo dược chứa kháng sinh tự nhiên giúp kháng khuẩn, sát khuẩn ngoài da.
Nhóm tiếp theo là các cây thảo dược có tính thanh nhiệt, làm tăng độ ẩm cho da. Bên cạnh đó, cũng có thể dùng cây có đặc tính cải thiện tình trạng dị ứng, nổi mẩn ngứa, tái tạo da…
Dù sử dụng dược liệu nào, bạn cũng cần tham khảo ý kiến của thầy thuốc hoặc bác sĩ. Nên thận trọng làm sạch thảo dược trước khi dùng. Đặc biệt cân nhắc liều lượng và cách dùng cụ thể khi kết hợp nhiều loại cây thuốc với nhau. Bởi lẽ một số dược liệu dùng chung có thể hình thành độc tố.
Nhìn chung, mề đay Cholinergic chỉ gây khó chịu ngoài da, ít ảnh hưởng đến cuộc sống. Tuy nhiên, đây là loại bệnh mãn tính, chỉ có thể ngừa và điều trị triệu chứng. Vì vậy, bạn đừng chủ quan tiếp xúc với tác nhân gây bệnh. Nên chủ động khám bác sĩ khi có dấu hiệu phát ban tự hết rồi lại tái phát trên da.
Mẹ có thể căn cứ vào nguyên nhân bệnh cũng như cách thức điều trị đang sử dụng để quyết định việc cho bé bú bình thường hay tạm hoãn. Lưu ý tuyệt đối không tự ý dùng thuốc trong thời gian cho con bú để đảm bảo an toàn sức khỏe cho cả mẹ và bé.
Dựa trên nguyên tắc điều trị mề đay trong Đông y, trong dân gian lưu truyền rất nhiều các loại lá tắm có thể sử dụng cho bé bị nổi mề đay tắm. Bạn có thể tham khảo: lá trầu không, trà xanh, kinh giới...
Khi đang nổi mề đay, làn da bệnh nhân đã bị tổn thương, dễ nhiễm khuẩn nếu tiếp xúc với gió, bụi bẩn bên ngoài. Vì vậy, người bệnh nên tránh gió. Tuy nhiên, kiêng gió không đồng nghĩa với việc bệnh nhân phải hoàn toàn ở trong phòng kín, tách biệt với môi trường bên ngoài.
Nổi mề đay có thể tắm tuy nhiên cần lựa chọn cách vệ sinh da đúng cách, người bệnh cũng cần thực hiện kiên chế độ kiêng khem trong thói quen sinh hoạt, luyện tập hằng ngày
Bệnh mề đay có hai dạng là cấp tính và mãn tính. Ở giai đoạn cấp tính bệnh tái phát từ vài giờ đến vài ngày là có thể tự thuyên giảm, nhưng nếu để chuyển sang mãn tính, bệnh có thể phát triển nghiêm trọng, nhất là có thể chuyển sang giai đoạn biến chứng với nhiều nguy cơ rủi ro.
Uống rượu bị nổi mề đay là triệu chứng thường gặp ở nhiều người. Tình trạng này không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn ảnh hưởng tới sức khỏe. Bệnh nếu không điều trị kịp thời có thể gây biến chứng nguy hiểm.
Kiêng thực phẩm cay nóng và chất kích thích: Để giảm các triệu chứng mề đay nên tránh ớt, tiêu, gừng, món ăn quá cay. Bên cạnh đó, bạn cũng nên giảm đường, muối trong chế độ ăn uống. Tuyệt đối tránh xa các chất kích thích như rượu, trà, cà phê, thuốc lá, tiêu.... Không nên tiếp xúc với nước quá nóng.
