Viêm Xoang

Viêm xoang là gì? Các dạng thường gặp

Hệ thống xoang là nơi đảm nhiệm vai trò lưu thông không khí và dẫn lưu dịch của cơ thể. Nhưng khi bị viêm nhiễm, lớp niêm mạc sẽ bị sưng viêm và chức năng dẫn lưu dịch bị ảnh hưởng. Viêm xoang là tình trạng nhiễm trùng tại các lớp lót của hệ thống xoang, khiến chất dịch bị ứ đọng lại và không thể thoát ra ngoài. Bệnh bao gồm các giai đoạn:

• Thể cấp tính: Triệu chứng thường diễn tiến trong khoảng 7 – 10 ngày rồi biến mất
• Thể mãn tính: Bệnh tái phát nhiều lần trong năm, không đáp ứng tốt với các phương pháp điều trị.

Hệ thống xoang bao gồm hai nhóm chính. Nhóm xoang trước bao gồm xoang sàng trước, xoang hàm, xoang trán và chất dịch đều đổ về phía mũi. Nhóm xoang sau bao gồm xoang sàng sau và xoang bướm, chất dịch dẫn lưu về ngách trên của mũi, thường đổ thẳng xuống họng. Nếu bị viêm nhiều xoang thì được gọi là viêm đa xoang. Trong đó:

• Viêm xoang sàng: Là tình trạng viêm nhiễm vùng niêm mạng ở các vị trí trước, sau sàng hoặc cả hai bên xoang sàng.
• Viêm xoang hàm: Lớp niêm mạc bị tổn thương bao phủ vùng xoang hàm.
• Viêm xoang trán: Thường gây đau đớn vùng mắt, đỉnh đầu và hai thái dương.
• Viêm xoang bướm: Là tình trạng viêm nhiễm tại xoang bướm gây ra triệu chứng đau nhức đỉnh đầu, vai gáy, suy giảm thị lực nghiêm trọng.
• Viêm đa xoang: Người bệnh có thể bị viêm nhiễm vùng niêm mạc của nhiều xoang cùng lúc.

Nguyên nhân gây bệnh

Khoảng 90% các trường hợp bị viêm xoang là do virus. Chỉ có 10% các trường hợp là do vi khuẩn. Đôi khi, bệnh có thể xuất hiện tình trạng nhiễm trùng thứ phát. Sau khi virus xâm nhập thì các vi khuẩn cư trú tại tai mũi họng mới thuận lợi phát triển. Các chủng virus, vi khuẩn thường gặp phải kể đến:

• Virus: Rhinoviruses, adenovirus, virus parainfluenza ở người, virus hợp bào đường hô hấp, Enterovirus
• Vi khuẩn: Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae, trực khuẩn mủ xanh (P.aeruginosa), E.coli, cầu khuẩn (tụ cầu và liên cầu), Klebsiella, Moraxella catarrhalis…

Ngoài ra còn có các yếu tố thuận lợi cho virus, vi khuẩn gây bệnh phát triển như:

• Mắc các bệnh liên quan đến hô hấp: Một số bệnh lý về hô hấp nếu không được điều trị dứt điểm có thể tạo môi trường thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh xâm nhập, cản trở sự hoạt động của xoang.
• Hệ miễn dịch kém: Trẻ sơ sinh có cấu tạo cơ thể chưa hoàn thiện, hệ miễn dịch lại yếu kém trở thành môi trường lý tưởng của các loại nấm, vi khuẩn.
• Môi trường sống: Với người bệnh thường xuyên phải làm việc, tiếp xúc với môi trường ô nhiễm như: Công nhân môi trường, may, dệt,… tiềm ẩn nguy cơ mắc bệnh cao.
• Yếu tố thời tiết: Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp, thời tiết nắng mưa thất thường, khiến cơ thể không thích ứng kịp gây dị ứng vùng mũi liên tục.
• Vệ sinh kém: Không vệ sinh sạch sẽ các vùng tai, họng, mũi, mặt,… để các loại vi khuẩn có cơ hội xâm nhập, lây lan.

Viêm xoang có lây không?

Về vấn đề bệnh viêm xoang có lây không, bác sĩ Lê Phương, Giám đốc chuyên môn Trung tâm Thừa kế và Ứng dụng Đông y Việt Nam cho biết:

“Viêm xoang do dị ứng không lây lan từ người sang người. Tuy nhiên, trường hợp bệnh do virus, vi khuẩn gây ra thì có khả năng truyền nhiễm qua đường hô hấp, khi người bình thường tiếp xúc trực tiếp với chất dịch. Dù vậy, bệnh có hình thành hay không còn phụ thuộc vào hệ miễn dịch của người bị lây nhiễm. Chỉ những người có sức đề kháng yếu mới có nguy cơ mắc bệnh”.

Viêm xoang có nguy hiểm không?

Hệ thống xoang nằm ở nhiều vị trí và có mối liên hệ mật thiết với tai - mũi - họng, sọ não, mắt và xương hàm. Cho nên viêm xoang có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như:

• Biến chứng đường hô hấp: Viêm họng mãn tính, viêm tai giữa, viêm thanh quản, viêm phế quản mãn tính.
• Biến chứng ở mắt: Viêm ổ mắt và phần phụ (viêm túi lệ, viêm mí mắt). viêm thị thần kinh hậu nhãn cầu có thể gây mù lòa.
• Biến chứng lên não: Viêm màng não, viêm tắc tĩnh mạch hang, áp xe ngoài màng cứng, áp xe não…
• Biến chứng tại xương: Viêm cốt tủy xương và áp xe dưới cốt mạc xương trán.

Đối tượng thường mắc bệnh

Trong đó, đối tượng dễ bị lây nhiễm nhất bao gồm:

• Trẻ nhỏ: Phần lớn trẻ em trong độ tuổi từ 3 – 10 rất dễ mắc bệnh viêm xoang nếu không chăm sóc, phòng tránh cẩn thận. Nguyên nhân chủ yếu là do cấu tạo mũi của trẻ chưa được hoàn thiện, sức đề kháng kém, dễ bị các virus tấn công.
• Người có cơ địa nhạy cảm: Khi thời tiết thay đổi đột ngột, giao mùa,… những người có cơ địa nhạy cảm thường không thích nghi kịp, dễ bị các tác nhân gây bệnh tấn công.
• Tiếp xúc nhiều với môi trường ô nhiễm, độc hại: Những trường hợp tiếp xúc với các chất bụi, ô nhiễm,… thường xuyên, kéo dài có nguy cơ cao bị viêm.

Biện pháp phòng tránh bệnh viêm xoang hiệu quả

Bệnh viêm xoang tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng lại làm đảo lộn cuộc sống, khiến người bệnh mệt mỏi vô cùng. Vậy nên, để bảo vệ chính mình bạn hãy chủ động thực hiện những biện pháp sau để có thể đẩy lùi bệnh. Cụ thể như:

• Uống đầy đủ nước mỗi ngày, bảo vệ bản thân bằng cách đeo khẩu trang khi tiếp xúc với môi trường bụi bặm.
• Vệ sinh môi trường sống, tránh xa những khu vực bị ô nhiễm, các nhà máy, xí nghiệp,…
• Vệ sinh vùng mũi và họng thường xuyên, đặc biệt sau khi tắm, bơi lội, đi đường.
• Không để vùng mũi tiếp xúc gần với máy lạnh, quạt với công suất lớn, nhiệt độ quá thấp.
• Giữ ấm vùng mũi khi thời tiết thay đổi để bảo vệ sự xâm nhập của các vi khuẩn.
• Sử dụng máy hút bụi, lọc không khí trong phòng, giúp diệt khuẩn, đẩy lùi bệnh viêm xoang hiệu quả.
• Không nên sử dụng chung đồ cá nhân với những người đã từng hoặc đang bị bệnh viêm xoang.
• Gìn giữ lối sống lành mạnh, ngủ nghỉ đúng giờ, hạn chế tình trạng mệt mỏi, stress kéo dài.
• Người bệnh cần điều trị nhanh, dứt điểm các bệnh lý liên quan đến hô hấp, mũi, họng,…
• Tiêm phòng các loại vacxin phòng chống bệnh cúm, tai, mũi họng hàng năm.