Viêm xoang bội nhiễm là bệnh lý đường hô hấp phổ biến, có thể gặp ở bất cứ ai gây ảnh hưởng trực tiếp đến tâm sinh lý, chất lượng cuộc sống của người bệnh. Đặc biệt, nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể để lại nhiều biến chứng nguy hiểm, đe dọa tính mạng con người.
Định nghĩa viêm xoang bội nhiễm
Viêm xoang bội nhiễm là một tình trạng bệnh lý xảy ra khi tình trạng viêm xoang ban đầu (viêm xoang cấp hoặc mạn tính) bị nhiễm thêm một loại vi sinh vật khác, thường là vi khuẩn. Tình trạng này làm cho quá trình viêm nhiễm trở nên nghiêm trọng hơn, khó điều trị hơn và có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm nếu không được can thiệp kịp thời.
Các vi khuẩn thường gặp trong viêm xoang bội nhiễm bao gồm:
- Streptococcus pneumoniae
- Haemophilus influenzae
- Moraxella catarrhalis
- Staphylococcus aureus
Phân loại:
- Viêm xoang bội nhiễm cấp tính: Xảy ra đột ngột và thường kèm theo các triệu chứng như sốt cao, đau nhức vùng mặt, chảy mũi đặc và có màu, nghẹt mũi nặng.
- Viêm xoang bội nhiễm mãn tính: Triệu chứng diễn biến chậm hơn, kéo dài trên 12 tuần và có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như viêm màng não, áp xe não, viêm tủy xương...
Triệu chứng bệnh viêm xoang bội nhiễm
Khi bị viêm xoang bội nhiễm, ngoài xuất hiện các triệu chứng của bệnh viêm xoang thông thường, bạn cũng nên chú ý thêm các biểu hiện điển hình như:
- Ngứa mũi liên tục, vùng mũi như có vật gì chắn ngang.
- Chảy nước mũi, hắt hơi nhiều gây khó chịu, mệt mỏi.
- Điển hình nhất là tắc nghẽn vùng mũi, khó thở, thậm chí phải thở bằng miệng.
- Vùng mũi tự nhiên đỏ tấy, sưng và gây đau, nhức.
- Nước mũi có màu vàng đục, có thể có mùi hôi, tanh và chảy theo từng đợi. Chủ yếu là các buổi sáng sớm, chiều tối.
- Người bị bệnh thường không có khả năng cảm nhận được mùi vị.
- Khi bệnh kéo dài, không điều trị có thể xuất hiện các triệu chứng khác như: Sốt, đau nhức cơ thể, mệt mỏi, chán ăn,...
Nguyên nhân gây bệnh viêm xoang bội nhiễm
Viêm xoang bội nhiễm chủ yếu do sự tấn công của các vi khuẩn, nấm, virus gây bệnh. Bên cạnh đó, bệnh còn do một số yếu tố khác tác động mà nên như:
- Vi khuẩn, virus: Các loại vi khuẩn, nấm,... là một trong những tác nhân chính gây bệnh viêm xoang bội nhiễm.
- Cơ thể mắc các bệnh liên quan đến hô hấp: Các bệnh lý như viêm họng, viêm tai,...cần được điều trị dứt điểm để tránh sự xâm nhiễm đến vùng mũi.
- Sức đề kháng yếu: Các tác nhân gây bệnh sẽ xâm nhập dễ dàng và sớm thích nghi khi cơ thể mệt mỏi, sức khỏe kém.
- Vệ sinh kém: Người bệnh không vệ sinh sạch sẽ các cơ quan như tai, họng, mũi,... tạo điều kiện cho vi khuẩn có hại gây bệnh và phát triển.
- Môi trường sống bị ô nhiễm: Sống quá lâu trong khu vực có chất lượng không khí kém, các nhà máy, xí nghiệp,... tiềm ẩn nguy cơ mắc bệnh viêm xoang bội nhiễm cao.
- Yếu tố thời tiết: Nhiệt độ thay đổi đột ngột khiến cơ thể người bệnh viêm xoang này không thích nghi kịp thời. Đặc biệt, vùng mũi lại là cơ quan dễ bị tác động nhất.
Viêm xoang bội nhiễm có nguy hiểm không? Biến chứng
Trả lời cho câu hỏi “Bệnh viêm xoang bội nhiễm có nguy hiểm không?” Các chuyên gia nhận định, bệnh không ảnh hưởng đến tính mạng. Thế nhưng, nếu người bệnh chủ quan hoặc không được điều trị đúng hướng rất có thể phải đối diện với nhiều biến chứng nguy hiểm về sau. Cụ thể như:
- Dẫn đến nhiễm trùng, viêm mũi cấp tính.
- Vùng mũi nhiễm trùng có thể dẫn đến viêm mô tế bào, viêm tủy xương.
- Ảnh hưởng trực tiếp đến các cơ quan khác thuộc hệ hô hấp như: viêm họng, viêm phế quản, áp xe mí mắt, …
- Ở cấp độ nghiêm trọng hơn bệnh viêm xoang bội nhiễm có thể dẫn đế viêm màng não, viêm tắc tĩnh mạch xương...
Do đó, để đảm bảo sức khỏe, tính mạng của chính mình, bạn nên chủ động đến các cơ sở y tế để thăm khám và điều trị khi cơ thể xuất hiện các triệu chứng bất thường. Tránh tình trạng để bệnh kéo dài, biến chứng xảy ra mới bắt đầu điều trị
Thăm khám và chẩn đoán bệnh
Thăm khám lâm sàng và hỏi tiền sử bệnh
Hỏi bệnh sử: Tìm hiểu các triệu chứng điển hình của viêm xoang như đau nhức vùng mặt, chảy mũi đặc xanh hoặc vàng, nghẹt mũi, giảm khứu giác. Lưu ý hỏi về tiền sử viêm xoang, các đợt điều trị trước đó, thời gian và mức độ diễn biến của triệu chứng.
Thăm khám lâm sàng: Kiểm tra các dấu hiệu viêm nhiễm tại vùng mũi xoang:
- Soi mũi trước: Quan sát niêm mạc mũi, các lỗ xoang, dịch mũi.
- Soi họng: Quan sát vòm họng, dịch chảy xuống từ họng mũi.
- Khám tai: Đánh giá tình trạng tai giữa, có thể có viêm tai giữa kèm theo.
Cận lâm sàng
- Nội soi mũi xoang: Giúp quan sát trực tiếp các xoang, đánh giá mức độ viêm nhiễm, phù nề, polyp, dịch mủ.
- Chụp X-quang hoặc CT scan vùng mặt: Phát hiện các tổn thương viêm nhiễm xoang, các bất thường cấu trúc giải phẫu vùng mũi xoang.
- Xét nghiệm dịch mũi: Xác định tác nhân gây bệnh (vi khuẩn, nấm), làm kháng sinh đồ để lựa chọn kháng sinh phù hợp.
- Xét nghiệm máu: Đánh giá tình trạng viêm nhiễm toàn thân, phát hiện các bệnh lý kèm theo.
Viêm xoang bội nhiễm thường xảy ra ở những đối tượng nào?
- Tiền sử viêm xoang: Người có tiền sử viêm xoang tái phát hoặc mãn tính.
- Hệ miễn dịch yếu: Người có bệnh lý suy giảm miễn dịch, sử dụng thuốc ức chế miễn dịch hoặc corticosteroid dài hạn.
- Dị dạng giải phẫu xoang: Người có vẹo vách ngăn, polyp mũi hoặc các dị dạng khác gây cản trở dòng chảy dịch nhầy.
- Bệnh lý dị ứng: Người bị viêm mũi dị ứng hoặc hen suyễn.
- Tiếp xúc với môi trường ô nhiễm: Người thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc, bụi mịn, hóa chất.
- Trẻ em: Trẻ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, đường thở hẹp.
- Người cao tuổi: Người cao tuổi có sức đề kháng giảm, bệnh lý mãn tính.
- Bệnh nhân tiểu đường: Người tiểu đường có nguy cơ nhiễm trùng cao do đường huyết cao.
Cách phòng tránh bệnh viêm xoang bội nhiễm hiệu quả
Từ những thông tin trên có thể thấy, viêm xoang bội nhiễm là bệnh lý nguy hiểm, gây nhiều phiền toái cho người bệnh. Do đó, mọi người cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh như:
- Cung cấp chất khoáng cho cơ thể bằng cách uống đủ 2 - 3 lít nước trong ngày.
- Tránh xa những tác nhân gây bệnh, đảm bảo không gian sống luôn sạch sẽ, thoáng, mát.
- Đeo đồ bảo hộ khi phải tiếp xúc với chất độc hại, không khí ô nhiễm.
- Bạn nên chú ý, chăm sóc và vệ sinh vùng mũi thường xuyên, vệ sinh.
- Làm sạch cửa thường xuyên, đảm bảo môi trường sống luôn sạch sẽ. Nên sử dụng các thiết bị như: máy lọc không khí, máy hút bụi,...
- Không dùng chung đồ cá nhân với người bệnh như khẩu trang, khăn mặt,...
- Duy trì lối sinh hoạt lành mạnh, nên rèn luyện các thói quen tốt như: ăn uống, ngủ nghỉ khoa học.
- Bổ sung những chất dinh dưỡng cho cơ thể như: Các loại vitamin A,C, chất xơ,...
- Điều trị dứt điểm các bệnh lý liên quan đến hô hấp. Ngoài ra, khi cơ thể có những biểu hiện bất thường như sổ mũi, ho,... trong một thời gian dài hãy đến ngay các cơ sở y tế để thăm khám, điều trị.
Khi nào người bệnh nên thăm khám bác sĩ chuyên khoa?
- Triệu chứng nặng và kéo dài: Sốt cao trên 38.5 độ C, đau đầu dữ dội, sưng phù mặt, chảy dịch mũi đặc màu xanh hoặc vàng kéo dài hơn 10 ngày, nghẹt mũi nghiêm trọng, đau nhức vùng mặt, giảm khứu giác, mệt mỏi kéo dài.
- Xuất hiện triệu chứng mới: Rối loạn thị giác, đau hoặc sưng quanh mắt, cứng cổ, buồn nôn hoặc nôn, lú lẫn hoặc thay đổi trạng thái tâm thần.
- Thuộc nhóm nguy cơ cao: Trẻ em dưới 12 tuổi, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh mãn tính.
Viêm xoang hàm là một bệnh lý có thể tiềm ẩn nhiều nguy hiểm nếu không được điều trị và quản lý đúng cách. Mặc dù ban đầu, bệnh có thể chỉ gây ra các triệu chứng khó chịu như đau nhức vùng hàm trên, chảy mũi, ngạt mũi và hơi thở có mùi hôi, nhưng nếu để kéo dài mà không can thiệp, bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng.
Viêm xoang cấp có khả năng lây lan do chủ yếu bị gây ra bởi vi khuẩn, virus và nấm. Bệnh có thể lây qua tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc dùng chung đồ dùng cá nhân với người bệnh
Ngoài ra, bệnh còn có thể lây qua việc vô tình chạm vào đồ vật có chứa vi khuẩn gây bệnh rồi đưa lên mũi. Khả năng lây nhiễm còn phụ thuộc vào loại vi khuẩn, virus và sức đề kháng của mỗi người.
Viêm xoang bướm là một bệnh lý nguy hiểm do vị trí nằm sâu bên trong hốc mũi, khó phát hiện và điều trị. Nếu không được chữa trị kịp thời, viêm xoang bướm có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Ngoài các triệu chứng thường gặp như chảy dịch nhầy, nghẹt mũi, đau đầu, viêm xoang bướm còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ khác.
Viêm xoang mãn tính do vi khuẩn có thể lây nhiễm qua việc dùng chung đồ dùng, tiếp xúc với dịch mủ, chạm vào vật dụng nhiễm khuẩn hoặc hít phải dịch tiết từ người bệnh. Tuy nhiên, khả năng lây nhiễm còn phụ thuộc vào mức độ tiếp xúc và sức đề kháng của mỗi người.
Viêm xoang cấp có thể chữa khỏi hoàn toàn nếu được điều trị đúng cách và kịp thời. Tuy nhiên, nếu không được điều trị hoặc điều trị không đúng, bệnh có thể chuyển sang giai đoạn mãn tính, gây khó khăn và tốn kém hơn trong việc điều trị.
Viêm xoang có thể lây nhiễm, đặc biệt là khi do vi khuẩn hoặc virus. Phụ nữ mang thai, trẻ em, người có tiền sử bệnh hô hấp và người cao tuổi dễ bị lây nhiễm nhất.
Lây nhiễm xảy ra trực tiếp qua tiếp xúc với dịch tiết người bệnh hoặc gián tiếp qua dùng chung đồ dùng cá nhân. Phòng ngừa bằng cách tránh tiếp xúc, không dùng chung đồ, đeo khẩu trang và duy trì lối sống lành mạnh.
Người bệnh bị viêm xoang cấp có thể xuất hiện triệu chứng sốt. Dù vậy, không phải mọi trường hợp viêm xoang cấp đều có hiện tượng sốt kèm theo. Sốt thường xuất hiện khi nhiễm trùng lan rộng và hệ miễn dịch đang hoạt động mạnh mẽ để chống lại các tác nhân gây bệnh.
