Viêm mũi dị ứng có xu hướng diễn tiến sang mãn tính và dễ biến chứng thành viêm xoang, rất khó để điều trị dứt điểm nếu không được phát hiện sớm. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn đọc hiểu kỹ hơn về bệnh, từ dấu hiệu nhận biết cho đến phương hướng điều trị, phòng ngừa bệnh hiệu quả nhất.
Viêm mũi dị ứng là gì?
Viêm mũi dị ứng là tình trạng viêm niêm mạc mũi xoang do cơ thể bị kích hoạt dị ứng khi tiếp xúc với các dị nguyên từ môi trường. Bệnh chủ yếu có hai dạng là viêm mũi dị ứng theo mùa và viêm mũi dị ứng quanh năm. Trong đó:
- Theo mùa: Các triệu chứng chỉ xảy ra ở thời điểm giao mùa, thời tiết thay đổi đột ngột do mùa này chuyển sang mùa khác.
- Quanh năm: Các triệu chứng tái phát liên tục mỗi khi tiếp xúc với dị nguyên gây kích ứng.
Ngoài ra, người bệnh có thể bị viêm mũi dị ứng bội nhiễm khi xuất hiện tình trạng nhiễm khuẩn trước đó và có thêm một loại vi khuẩn, virus tấn công gây nhiễm trùng. Nếu bệnh không được điều trị kịp thời, có thể biến chứng thành bệnh viêm xoang.
Nguyên nhân gây bệnh
Bệnh thường xuất hiện ở những người có hệ miễn dịch yếu, cơ địa mẫn cảm và gặp phải các dị nguyên có tính đặc thù. Các dị nguyên này khi xâm nhập vào cơ thể sẽ kích thích kháng thể IgE giải phóng ra hàng loạt chất trung gian hóa học gây phản ứng viêm là histamin.
Các histamin được dự trữ nhiều trong tế bào mast và mô có chứa nhiều tế bào này nhất là da, niêm mạc đường hô hấp, tiêu hóa… Đối với các dị nguyên từ không khí đi qua mũi thì histamin ở niêm mạc đường hô hấp dễ bị giải phóng nhất. Các dị nguyên gây bệnh phổ biến nhất phải kể đến:
- Nấm mốc, phấn hoa: Vào thời điểm giao mùa, nồng độ phấn hoa trong không khí thường tăng, nhiệt độ và độ ẩm thay đổi đột ngột khiến cơ thể không kịp thích ứng và kích hoạt dị ứng. Thời tiết thay đổi cũng tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển nhanh chóng và gây viêm mũi dị ứng.
- Lông động vật, mạt bụi: Một vài người có thể trạng đặc biệt mẫn cảm với lông động vật (chó, mèo…) và mạt bụi trong nhà. Đây cũng là lý do tại sao người bệnh bị viêm mũi dị ứng quanh năm bởi mạt bụi thường không thể triệt tiêu hoàn toàn.
- Hóa chất, mỹ phẩm: Các hóa chất, đặc biệt là hương liệu có mùi nồng trong mỹ phẩm thường gây kích ứng niêm mạc mũi.
- Các thực phẩm dễ gây dị ứng: Trứng, hải sản, sữa… là những thực phẩm có nhiều protein kích hoạt dị ứng trong cơ thể. Ngoài các phản ứng trên da, mũi là nơi dễ bị sưng viêm do các histamin có nhiều tại niêm mạc đường hô hấp.
Viêm mũi dị ứng có lây không? Có nguy hiểm không?
Viêm mũi dị ứng xảy ra khi cơ thể tiếp xúc với các dị nguyên kích hoạt dị ứng. Nguyên nhân dẫn đến bệnh không phải do virus, vi khuẩn nên không có yếu tố truyền nhiễm. Người bệnh có thể yên tâm tiếp xúc với người bệnh mà không lo bị lây nhiễm.
Về vấn đề viêm mũi dị ứng có nguy hiểm không? – Theo thầy thuốc Ưu tú Lê Phương, Giám đốc chuyên môn Trung tâm Đông y Việt Nam: “Viêm mũi dị ứng không ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng người bệnh. Tuy nhiên, người bệnh càng bị viêm mũi dị ứng tái phát nhiều lần thì cơ thể càng trở nên mẫn cảm.
Đồng thời bệnh dễ diễn tiến thành viêm xoang – tình trạng nhiễm trùng tại các xoang gây nhiều đau đớn khó chịu cho người bệnh. Viêm xoang dẫn đến nhiều hệ lụy sức khỏe, gây biến chứng nguy hiểm về mắt, não, đường hô hấp, xương…”.
Do đó, người bệnh nên tiếp nhận điều trị từ sớm để ngăn ngừa bệnh tiến triển theo chiều hướng xấu. Bác sĩ Lê Phương cũng khuyến cáo người bệnh nên lựa chọn phương án điều trị có sự kết hợp giữa điều trị triệu chứng và tăng cường hệ miễn dịch.
Biện pháp phòng tránh bệnh
Để phòng tránh viêm mũi dị ứng, bạn đọc nên thực hiện tốt các biện pháp:
- Tuyệt đối tránh xa các tác nhân gây dị ứng như phấn hoa, hóa chất, lông động vật…
- Vệ sinh nhà cửa sạch sẽ để hạn chế mạt bụi, nấm mốc phát triển, cải thiện chất lượng không khí bằng máy lọc, máy tạo độ ẩm.
- Giữ vệ sinh vùng tai-mũi-họng sạch sẽ, sử dụng nước muối sinh lý để súc miệng và vệ sinh mũi.
- Điều trị dứt điểm các bệnh lý về đường hô hấp hay do dị ứng gây ra.
- Chủ động bảo vệ mũi, họng khi trời chuyển lạnh hoặc khi làm việc trong môi trường ô nhiễm.
- Không sử dụng chung đồ dùng cá nhân với người bị bệnh viêm xoang, khi tiếp xúc nên đeo khẩu trang và rửa tay ngay sau khi tiếp xúc.
- Thường xuyên tập thể dục để nâng cao sức khỏe, tăng cường hệ miễn dịch.
Viêm mũi dị ứng không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng triệu chứng có thể được kiểm soát thông qua các biện pháp điều trị như bài thuốc Đông y, Tây y, mẹo tại nhà... Việc tránh các tác nhân gây dị ứng và duy trì môi trường sống sạch sẽ cũng giúp giảm thiểu tình trạng này đáng kể.

