Viêm Mũi Dị Ứng Mãn Tính

Viêm mũi dị ứng mãn tính là gì?

Viêm mũi dị ứng mãn tính là bệnh lý đường hô hấp, trong đó tác nhân chính là virus, vi khuẩn, nấm mốc, khói bụi gây nên. Tình trạng bệnh thường kéo dài từ 12 tuần đến 1 năm khiến cho giấc ngủ, hoạt động làm việc - học tập bị ảnh hưởng.

Chứng viêm xoang mũi dị ứng mãn tính sẽ đi kèm các triệu chứng dễ nhận thấy như khó chịu trong xoang, ngứa mũi, chảy nước mũi, nước mắt liên tục… Đặc biệt những triệu chứng này trở nên nặng hơn khi thời tiết thay đổi, phấn hoa, mùi nước hoa hay mùi hoá chất quá nồng.

Cơ chế của bệnh viêm mũi dị ứng là khi tác nhân xuất hiện cơ thể sẽ sinh ra kháng thể, nhưng đồng thời các histamin trong cơ thể cũng được sản sinh khiến kích thích viêm xoang mũi.

Biểu hiện của viêm mũi dị ứng mãn tính

Cũng giống như các triệu chứng của viêm mũi dị ứng thông thường, người bệnh mãn tính sẽ có các triệu chứng như:

• Hắt hơi
• Sổ mũi
• Ngứa mũi
• Nghẹt mũi
• Ho
• Đau nhức đầu óc
• Niêm mạc mũi sưng viêm, tổn thương
• Khứu giác suy giảm
• Mệt mỏi, sốt nhẹ

Nếu thấy xuất hiện các triệu chứng trên, người bệnh cần điều trị viêm mũi dị ứng mãn tính kịp thời. Tránh để tình trạng biến chứng, gây ảnh hưởng tới chức năng khác của đường hô hấp.

Nguyên nhân viêm mũi dị ứng mãn tính

Có rất nhiều nguyên nhân gây nên tình trạng viêm xoang mũi dị ứng mãn tính. Theo nghiên cứu của Đại học Victoria ở Wellington (New Zealand) cho biết: “Hệ miễn dịch của những bệnh nhân bị viêm mũi dị ứng mãn tính có xu hướng sản sinh immunoglobulin E (IgE), đặc biệt khi tiếp xúc với các tác nguyên gây bệnh như ẩm mốc, khói bụi, phấn hoa, lông động vật…”

Bs Frank Fechner - Giảng viên Trường Y Đại học Harvard khẳng định rằng “IgE trong huyết tương khiến histamin được giải phóng khỏi phức hợp với protein khiến niêm mạc mũi sưng viêm.”

Nguyên nhân khiến tình trạng viêm mũi dị ứng mãn tính càng tăng khi:

• Gen di truyền: Những bệnh nhân có người nhà mắc hen suyễn, viêm xoang dị ứng, viêm da cơ địa, dị ứng… thường có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn.
• Dị dạng bẩm sinh: Những cấu trúc mũi bị dị dạng như gai vách ngăn, vẹo mũi… là nguyên nhân khiến niêm mạc mũi mẫn cảm hơn, dễ bị kích thích bởi các tác nhân bên ngoài.
• Bệnh cơ địa: Khi người mắc bệnh hen suyễn, viêm da cơ địa, viêm xoang dị ứng sẽ dễ mắc phải viêm mũi dị ứng hơn do histamin trong cơ thể sản sinh nhiều hơn so với người bình thường

Ngoài những nguyên nhân chính trên, nếu người bệnh thường xuyên phải tiếp xúc với môi trường bị ô nhiễm, khói bụi, hoá chất thì tỷ lệ mắc bệnh cũng lớn hơn.

Viêm mũi dị ứng mãn tính có nguy hiểm không?

Mặc dù viêm mũi dị ứng không gây nguy hiểm tới tính mạng, nhưng khi tình trạng này kéo dài thì sẽ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Nổi bật nhất là những bệnh lý về đường hô hấp như:

• Viêm xoang: Lớp niêm mạc hô hấp lót xung quanh mũi bị tổn thương, phù nền, tiết dịch nhầy liên tục làm tắc nghẽn các xoang. Người bệnh sẽ cảm thấy đau nhức vùng trán, suy giảm khứu giác, hắt hơi, sổ mũi và nghẹt mũi kéo dài từ 3 - 6 tháng.
• Viêm mũi dị ứng bội nhiễm: Tình trạng viêm mũi dị ứng, sưng nề kéo dài sẽ dẫn đến bội nhiễm. Gây tắc các lỗ dẫn lưu dịch từ xoang, người bệnh sẽ thấy xuất hiện các triệu chứng tương tự như hắt hơi, nghẹt mũi, ngứa mũi, kèm đó là ngứa mắt, phù mí mắt…

• Hen suyễn: Bệnh hen thường có những triệu chứng rõ rệt như thở nhanh, thở dốc, thở rít và khò khè… cảm giác bóp nghẹn hoặc đau ngực khi thở. Tình trạng kéo dài sẽ ảnh hưởng tới đường hô hấp, khó điều trị.
• Viêm họng, viêm thanh quản: Viêm mũi dị ứng mãn tính hoàn toàn có thể chuyển biến thành các bệnh lý về thanh quản như viêm họng, viêm amidan. Người bệnh ho khan, sưng bên trong niêm mạc họng, ảnh hưởng tới quá trình sinh hoạt hàng ngày.
• Viêm tai giữa: Biến chứng gây ra triệu chứng chảy dịch trong tai, suy giảm thính lực, đau nhức trong tai hoặc đau đầu. Người bệnh sẽ mất ngủ, chán ăn, mệt mỏi… không điều trị kịp thời có thể gây thủng màng nhĩ.
• Mất ngủ: Do ảnh hưởng của triệu chứng nghẹt mũi, chảy nước mũi khiến người bệnh ngủ không sâu, mất ngủ, đôi khi ngưng thở khi ngủ.
• Phì đại mũi: Mũi sưng, phù nề gây cản trở hô hấp, một số trường hợp chảy máu mũi, ứ đọng nước mũi... khó khăn trong sinh hoạt.

Tình trạng kéo dài vài năm sẽ khó điều trị, gây ra phì đại mũi, phù nề khiến khi ngủ người bệnh có thể ngưng thở, polyp mũi….

Đối tượng mắc bệnh

• Người có cơ địa dị ứng: Nếu bạn có tiền sử mắc các bệnh dị ứng khác như hen suyễn, chàm da,... bạn có nguy cơ cao mắc viêm mũi dị ứng mãn tính.
• Trẻ em: Trẻ em có hệ miễn dịch và hệ hô hấp chưa hoàn thiện, niêm mạc mũi nhạy cảm hơn người lớn, do đó dễ bị kích ứng bởi các tác nhân dị ứng trong môi trường.
• Người thường xuyên tiếp xúc với các tác nhân dị ứng: Những người làm việc trong môi trường bụi bẩn, ô nhiễm, tiếp xúc với hóa chất, lông động vật, phấn hoa, nấm mốc,... có nguy cơ cao mắc bệnh.
• Người có hệ miễn dịch yếu: Những người có hệ miễn dịch yếu do mắc các bệnh mãn tính, sử dụng thuốc ức chế miễn dịch... cũng có nguy cơ cao mắc bệnh.

Lời khuyên cho người bị viêm mũi dị ứng mãn tính

Bệnh lý viêm mũi dị ứng rất dễ mắc phải, đặc biệt là người có cơ địa nhạy cảm hoặc sức đề kháng kém. Những lưu ý sau sẽ giúp bạn hạn chế nguy cơ tái phát các triệu chứng bệnh:

• Vệ sinh không gian sống, làm việc thường xuyên để hạn chế bụi bẩn, vi khuẩn, các loại lông động vật khiến tình trạng bệnh nặng hơn.
• Giữ vệ sinh răng miệng, tai, mũi, họng thường xuyên.
• Thay vỏ gối, ga giường thường xuyên (3 tuần/lần) để tránh các loại virus, vi khuẩn phát triển.
• Luôn đeo khẩu trang khi đi ra ngoài đường, giúp phấn hoa, khói bụi, bụi mịn, mùi hôi khiến mũi bị kích ứng.
• Hạn chế tiếp xúc với các loại hoá chất mà cơ thể bị dị ứng (nếu bạn làm việc trong môi trường nhiều hoá chất thì nên trang bị đồ bảo hộ đầy đủ)
• Trồng nhiều cây xanh để tăng quá trình lọc khí.
• Thận trọng khi sử dụng các loại thuốc chống viêm như steroid.
• Uống nước thường xuyên, đồng thời cung cấp khoáng chất, vitamin… thông qua thực phẩm.
• Không hút thuốc lá, sử dụng rượu bia trong quá trình chữa bệnh.

Khi nào cần đi gặp bác sĩ

Triệu chứng nghiêm trọng hoặc kéo dài:

• Triệu chứng dai dẳng hơn 3 tháng và không cải thiện sau khi sử dụng các biện pháp điều trị tại nhà như thuốc xịt mũi, thuốc nhỏ mũi, thuốc không kê đơn.
• Triệu chứng ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, khiến bạn khó ngủ, khó tập trung, giảm khả năng làm việc và học tập.
• Xuất hiện các biến chứng như: viêm xoang, polyp mũi, hen suyễn.

Có các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm:

• Sốt cao trên 38°C (100.4°F).
• Khó thở, thở khò khè.
• Đau nhức hốc mắt, trán dữ dội.
• Chảy dịch mũi có màu xanh, vàng hoặc có mủ.
• Mất khứu giác.
• Ngủ ngáy, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.

Thuộc nhóm đối tượng nguy cơ cao:

• Người có bệnh lý nền như hen suyễn, tim mạch, phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD),...
• Phụ nữ mang thai.
• Trẻ em.

Sử dụng thuốc không hiệu quả:

• Sử dụng thuốc không kê đơn không hiệu quả.
• Sử dụng thuốc kê đơn theo chỉ định của bác sĩ mà không cải thiện triệu chứng.