Viêm Dạ Dày

Viêm dạ dày là gì?

Viêm dạ dày (tiếng Anh: Stomachache) là tình trạng niêm mạc dạ dày bị bào mòn gây viêm loét. Biểu hiện lâm sàng của bệnh, xuất hiện cơn đau, nóng rát thượng vị, cơ thể mệt mỏi,... Tình trạng bệnh kéo dài dẫn đến biến chứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe.

Bệnh không chừa bất kỳ đối tượng nào, người bệnh cần nhận biết dấu hiệu nguyên nhân đi thăm khám và điều trị sớm, đúng cách

Phân loại bệnh viêm dạ dày

Viêm dạ dày được phân loại dựa trên cấp độ của bệnh, nguyên nhân, vị trí gây bệnh và đối tượng mắc bệnh.

Phân loại dựa vào cấp độ của bệnh

Phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh được chia thành 2 giai đoạn:

• Viêm dạ dày cấp tính: Niêm mạc dạ dày bị sưng, viêm và thường đi kèm với triệu chứng xuất huyết dạ dày. Giai đoạn này các triệu chứng xuất hiện đột ngột, và ít để lại di chứng. Tuy nhiên nếu không can thiệp và điều trị sớm bệnh chuyển sang giai đoạn mãn tính và và tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm
• Viêm dạ dày mạn tính: Tình trạng niêm mạc dạ dày bị tổn thương trong thời gian dài. Bệnh lý mãn tính có thể dẫn đến ung thư dạ dày, nguy hiểm đến tính mạng.

Phân loại theo nguyên nhân và vị trí viêm

Phụ thuộc vào nguyên nhân và vị trí dạ dày bị viêm, bệnh được phân thành các loại:

• Viêm dạ dày ruột: Nguyên nhân chính gây bệnh là do vi khuẩn gây hại, người bệnh xuất hiện cơn đau dạ dày đi ngoài lỏng, cơ thể mệt mỏi, buồn nôn.
• Viêm xung huyết dạ dày: Khi niêm mạc hang vị bị viêm, mạch máu bị giãn nở, có thể xuất huyết dạ dày bất cứ lúc nào. Hơn nữa bệnh kèm theo triệu chứng buồn nôn, ợ hơi, xuất hiện đơn đau âm ỉ hoặc đau quặn dữ dội.
• Viêm dạ dày HP: Nguyên nhân gây bệnh là do vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) tăng quá cao, phá hủy lớp niêm mạc dày dày gây viêm loét và chảy máu. Người bệnh bị đau rát thượng vị, buồn nôn, đi ngoài phân đen. Tình trạng bệnh kéo dài có thể dẫn đến ung thư dạ dày, hơn nữa vi khuẩn HP có thể lây lan thông qua tiếp xúc trực tiếp, gián tiếp vật dụng cá nhân. Do đó khi có dấu hiệu nhận biết của bệnh cần đến cơ sở y tế thăm khám và điều trị

• Viêm dạ dày tá tràng: Do người bệnh ăn uống không khoa học, nhiễm khuẩn dẫn đến vùng niêm mạc dạ dày tá tràng bị tổn thương.
• Viêm dạ dày trào ngược thực quản: Khi axit trong dịch vị dạ dày trào ngược xuất hiện triệu chứng đau rát vùng thượng vị, ợ hơi, ợ chua. Tình trạng bệnh kéo dài gây biến chứng như viêm họng, khó thở, hẹp thực quản,...
• Viêm hang vị: Hang vị là nơi tiếp xúc giữa tá tràng và dạ dày, đóng vai trò xử lý thức ăn nên dễ bị viêm nhiễm. Viêm hang vị tình trạng lớp niêm mạc bị sưng tấy ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và chất lượng cuộc sống
• Viêm trợt hang vị: Tình tràng lớp niêm mạc dạ dày bị tổn thương, ở hang vị xuất hiện vết xước nhỏ khiến người bệnh đau ngực, đau bụng, ợ hơi, ợ chua, đau vùng thượng vị, cơ thể mệt mỏi,... Bệnh được chia thành các loại viêm trợt hang vị, viêm trợt xung huyết dạ dày, viêm trợt phẳng hang vị.
• Viêm niêm mạc dạ dày: Khi niêm mạc dạ dày bị viêm nhiễm, nhiễm trùng khiến người bệnh ợ hơi, ợ chua, buồn nôn, đau vùng thượng vị, cơ thể mệt mỏi, sụt cân không lý do. Tình trạng bệnh kéo dài có thể dẫn đến thủng dạ dày, thậm chí ung thư dạ dày.
• Viêm dạ dày K29: Triệu chứng của bệnh xuất hiện ợ nóng, buồn nôn, khó tiêu, đau rát dạ dày, sụt cân không lý do. Với trường hợp bệnh nghiêm trọng kéo dài có thế biến chứng thành ung thư dạ dày.

Phân loại viêm dạ dày theo đối tượng

Đây là bệnh lý phổ biến ở đường tiêu hóa, tất cả mọi người đều mắc phải, tuy nhiên bệnh phổ biến ở những đối tượng:

• Trẻ em bị viêm dạ dày: Nguyên nhân dẫn đến viêm dạ dày ở trẻ là do vi khuẩn HP, chế độ ăn không khoa học, lạm dụng thuốc và trẻ bị căng thẳng kéo dài. Khi bị viêm dạ dày, bé bị đau bụng thường xuyên, đầy hơi, ợ chua, quấy khóc, chán ăn, cơ thể mệt mỏi, lòng bàn chân, tay nhợt nhạt,...
• Viêm dạ dày khi mang thai: Khi thai nhi phát triển chèn ép dạ dày, khiến thức ăn khó tiêu dễ đọng lại và ảnh hưởng đến niêm mạc dạ dày. Hơn nữa tình trạng nôn nghén giai đoạn đầu thai kỳ hoặc thai phụ lo lắng, căng thẳng khi mang thai cũng là nguyên nhân gây bệnh.

Viêm bao tử là bệnh lý phổ biến đường tiêu hóa, người bệnh cần nhận biết dấu hiệu điều trị sớm, tránh để tình trạng bệnh kéo dài tiềm ẩn nhiều biến chứng nghiêm trọng.

Nguyên nhân viêm dạ dày là do đâu?

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, trong đó bao gồm:

• Do vi khuẩn HP: Tình trạng vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) tăng quá cao gây phá hủy lớp niêm mạc dạ dày gây viêm loét và chảy máu
• Lạm dụng thuốc giảm đau: Người bệnh lạm dụng thuốc aspirin, ibuprofen, naproxen gây tổn thương niêm mạc

• Thường xuyên sử dụng rượu bia, chất kích thích gây kích ứng và bào mòn dạ dày
• Người bệnh chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt không lành mạnh
• Người bệnh căng thẳng và lo âu kéo dài khiến dạ dày tiết dịch vị và gây trào ngược.
• Ngoài ra bệnh có thể xuất hiện khi có thêm yếu tố cộng hưởng như rối loạn tự miễn, lạm dụng cocain, trào ngược dạ dày,...

Viêm dạ dày bao lâu thì khỏi? Bệnh có nguy hiểm không?

Viêm dạ dày bao lâu thì khỏi là mối bận tâm của nhiều bệnh nhân hiện nay. Theo chuyên gia bệnh hoàn toàn có thể được cải thiện nếu chế độ sinh hoạt khoa học, điều trị và chăm sóc đúng cách.

Với trường hợp nhẹ người bệnh có thể kiểm soát sau vài tháng. Ngược lại, người bệnh chủ quan, tình trạng bệnh kéo dài gây tổn thương niêm mạc dạ dày nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nguy hiểm như:

• Loét dạ dày: Đây là một trong những biến chứng thường gặp, bệnh không được điều trị sớm hình thành ổ loét ở nhiều vị trí. Thông thường vị trí dễ hình thành nhất là hang vị, môn vị và bờ cong nhỏ dạ dày. Loét dạ dày xuất hiện triệu chứng ợ hơi, ợ chua thường xuyên, người bệnh đau quặn theo từng cơn.
• Hẹp môn vị: Môn vị nằm giữa dạ dày và ruột non với chức năng đưa thức ăn xuống ruột non từ từ và đều đặn. Viêm bao tử kéo dài, viêm loét phát triển dẫn đến hẹp môn vị, người bệnh thường xuyên nôn ra thức ăn chưa tiêu hóa hết, đau bụng âm ỉ kéo dài, chướng bụng.

• Thủng dạ dày: Niêm mạc dạ dày bị viêm loét tổn thương nghiêm trọng, dẫn đến thủng dạ dày. Người bệnh xuất hiện triệu chứng đau cứng bụng, thở mạnh, đau dữ dội. Triệu chứng xuất hiện đột ngột, tần suất nhiều, khiến cơ thể mệt mỏi, tay chân lạnh, tụt huyết áp. Khi gặp phải triệu chứng trên cần đi thăm khám bác sĩ, can thiệp và điều trị kịp thời
• Xuất huyết tiêu hóa: Người bệnh chủ quan không điều trị, niêm mạc dạ dày bị tổn thương nghiêm trọng dẫn đến chảy máu. Xuất huyết tiêu hóa xuất hiện triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, đi ngoài ra máu, cơ thể mệt mỏi và sút cân đột ngột. Ở một số trường hợp người bệnh xuất huyết máu quá nhiều, nguy cơ tử vong cao.
• Ung thư dạ dày: Theo thống kê, người bệnh viêm dạ dày do vi khuẩn HP thì khả năng biến chứng sang ung thư rất cao. Ở giai đoạn sớm các triệu chứng của ung thư dạ dày không rõ ràng, người bệnh thường mệt mỏi, chán ăn và thiếu máu.

Phương pháp xét nghiệm, chẩn đoán viêm dạ dày

Viêm dạ dày tình trạng kéo dài có thể dẫn đến ung thư nguy hiểm đến tính mạng. Nhận biết dấu hiệu của bệnh cần đến cơ sở y tế kiểm tra và chẩn đoán bệnh bằng phương pháp:

• Nội soi dạ dày: Biện pháp này giúp bác sĩ xác định ổ viêm loét và mức độ nghiêm trọng của bệnh.
• Tiến hành xét nghiệm máu và phân: Xét nghiệm kiểm tra bệnh nhân có bị thiếu máu hay không, xuất huyết tiêu hóa,... từ đó có thể đưa ra phác đồ điều trị phù hợp
• Sinh thiết mô dạ dày và chụp x-quang: Giúp bác sĩ nhận xác định được cấu trúc trong hệ tiêu hóa.
• Xét nghiệm hơi thở: Trường hợp bác sĩ chẩn đoán viêm dạ dày do vi khuẩn HP, bệnh nhân được bác sĩ tiến hành xét nghiệm hơi thở.

Ngoài ra, bác sĩ có thể hỏi về tiền sử bệnh lý của người bệnh và các thành viên trong gia đình. Sau khi được chẩn đoán và xác định tình trạng bệnh, bệnh nhân được bác sĩ chỉ định điều trị phác đồ phù hợp.

Ai có nguy cơ cao bị viêm dạ dày?

Viêm dạ dày, một bệnh lý tiêu hóa phổ biến, có thể ảnh hưởng đến nhiều đối tượng khác nhau. Tuy nhiên, có một số nhóm người được xác định là có nguy cơ cao hơn mắc bệnh này. Việc hiểu rõ các yếu tố nguy cơ là cần thiết để có thể áp dụng các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Dưới đây là những nhóm đối tượng có nguy cơ cao bị viêm dạ dày:

Người sử dụng thuốc giảm đau không steroid (NSAIDs) thường xuyên

Các loại thuốc giảm đau không steroid (NSAIDs) như ibuprofen, aspirin và naproxen thường được sử dụng để giảm đau và viêm. Tuy nhiên, việc sử dụng kéo dài hoặc liều cao các loại thuốc này có thể gây tổn thương niêm mạc dạ dày, dẫn đến viêm dạ dày. Cơ chế chính gây ra viêm dạ dày từ NSAIDs là do chúng ức chế enzyme cyclooxygenase (COX), dẫn đến giảm sản xuất prostaglandin bảo vệ niêm mạc dạ dày.

Người có chế độ ăn uống không lành mạnh

Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe dạ dày. Những người thường xuyên tiêu thụ thực phẩm cay, chua, nhiều dầu mỡ, hoặc uống nhiều rượu bia có nguy cơ cao bị viêm dạ dày. Các chất này có thể kích thích niêm mạc dạ dày, làm tăng sản xuất axit dạ dày và gây tổn thương.

Người bị căng thẳng kéo dài

Stress tâm lý và thể chất đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe dạ dày. Căng thẳng kéo dài làm tăng sản xuất cortisol và các hormone khác, gây ra tăng sản xuất axit dạ dày và làm giảm lưu lượng máu đến niêm mạc dạ dày, từ đó làm tăng nguy cơ viêm dạ dày.

Người nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori)

Nhiễm trùng H. pylori là một trong những nguyên nhân chính gây viêm dạ dày. Vi khuẩn này có khả năng sống trong môi trường axit của dạ dày và gây ra viêm niêm mạc dạ dày bằng cách tiết ra các enzyme và độc tố. Nhiễm H. pylori cũng liên quan đến sự phát triển của loét dạ dày và ung thư dạ dày.

Người mắc các bệnh lý tiêu hóa khác

Những người bị các bệnh lý tiêu hóa khác như bệnh Crohn, bệnh celiac, hoặc bệnh viêm ruột có nguy cơ cao bị viêm dạ dày. Các bệnh lý này có thể gây viêm hệ thống tiêu hóa, bao gồm cả niêm mạc dạ dày.

Người có tiền sử gia đình bị viêm dạ dày hoặc các bệnh tiêu hóa

Yếu tố di truyền cũng đóng vai trò trong nguy cơ mắc viêm dạ dày. Nếu trong gia đình có người mắc viêm dạ dày hoặc các bệnh tiêu hóa khác, nguy cơ bị viêm dạ dày của bạn sẽ cao hơn.

Người già và người có hệ miễn dịch suy yếu

Tuổi tác và hệ miễn dịch suy yếu cũng là yếu tố nguy cơ. Người già thường có hệ miễn dịch suy giảm và dễ bị nhiễm trùng, bao gồm cả nhiễm H. pylori. Hệ miễn dịch suy yếu cũng làm giảm khả năng tự bảo vệ của niêm mạc dạ dày trước các yếu tố gây hại.

Biện pháp phòng ngừa

Phòng ngừa viêm dạ dày không quá phức tạp, chỉ cần một số thay đổi nhỏ trong lối sống và chế độ ăn uống:

• Ăn uống điều độ: Hạn chế đồ ăn cay, chua, và tránh uống rượu bia.
• Không hút thuốc: Thuốc lá làm tăng nguy cơ viêm dạ dày và các bệnh lý tiêu hóa khác.
• Giảm stress: Tập yoga, thiền, hoặc các hoạt động thư giãn khác.
• Sử dụng thuốc đúng cách: Tránh lạm dụng thuốc giảm đau NSAID.
• Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu của viêm dạ dày và các bệnh lý tiêu hóa khác. Hãy thăm khám bác sĩ định kỳ, đặc biệt nếu bạn có các yếu tố nguy cơ cao.

Khi nào cần gặp bác sĩ

Khi bạn gặp phải các triệu chứng dưới đây, hãy cân nhắc gặp bác sĩ để được tư vấn và điều trị kịp thời:

• Đau hoặc khó chịu ở vùng bụng trên.
• Buồn nôn và nôn mửa.
• Cảm giác đầy hơi, chướng bụng.
• Mất cảm giác thèm ăn và sụt cân không rõ lý do.
• Phân có màu đen hoặc có máu.

Những triệu chứng này có thể là dấu hiệu của viêm dạ dày hoặc các vấn đề tiêu hóa nghiêm trọng khác. Việc chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách có thể giúp ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Dược liệu từ thiên nhiên

Trong bối cảnh y học hiện đại ngày càng phát triển, các dược liệu từ thiên nhiên vẫn giữ một vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ điều trị và phòng ngừa nhiều bệnh lý, bao gồm viêm dạ dày. Nhiều loại thảo dược có khả năng giảm triệu chứng và cải thiện tình trạng viêm dạ dày. Dưới đây là một số dược liệu từ thiên nhiên thường được sử dụng.

• Nghệ: Thành phần chính của nghệ là curcumin, một polyphenol có tác dụng chống viêm, chống oxy hóa và kháng khuẩn. Curcumin có khả năng ức chế các cytokine viêm như TNF-α, IL-1, IL-6 và giảm sản xuất các enzyme gây viêm như COX-2. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng curcumin có thể bảo vệ niêm mạc dạ dày khỏi các tổn thương do axit và các yếu tố gây viêm khác, đồng thời thúc đẩy quá trình lành vết loét.
• Gừng: Các hợp chất chính trong gừng, như gingerol và shogaol, có tác dụng chống viêm, chống oxy hóa và kháng khuẩn. Gừng giúp giảm buồn nôn, kích thích tiêu hóa và bảo vệ niêm mạc dạ dày khỏi tổn thương.
• Cam thảo: Thành phần chính của cam thảo là glycyrrhizin, một saponin có khả năng chống viêm và kháng khuẩn. Glycyrrhizin giúp tăng cường sản xuất chất nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày, ngăn ngừa các tổn thương do axit và vi khuẩn.
• Lá mơ: Lá mơ là một loại thảo dược truyền thống được sử dụng trong y học dân gian Việt Nam để điều trị các bệnh lý tiêu hóa, bao gồm viêm dạ dày. Lá mơ có chứa các hợp chất có tác dụng chống viêm, kháng khuẩn và làm dịu niêm mạc dạ dày.

• Tinh Bột Nghệ