Nấm á sừng thuộc nhóm bệnh viêm da phổ biến, gây tổn thương nhẹ, làm mất thẩm mỹ và ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Biểu hiện của bệnh nấm á sừng da đầu, chân, tay rất hay tái phát nếu không điều trị đúng cách. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết nguyên nhân, cách phòng và loại bỏ triệu chứng bệnh qua bài viết sau.
Nấm á sừng là gì?
“Nấm á sừng” là khái niệm bệnh học dùng để chỉ tình trạng vùng da á sừng nhiễm nấm, có biểu hiện khô, nứt và bong tróc gây khó chịu. Căn nguyên xuất phát từ hiện tượng lớp sừng ngoài da bị chuyển hoá dang dở, chưa nguyên sinh và vẫn chứa nhân.
Vị trí thường thấy nhất là trên da đầu, khu vực bàn chân, bàn tay. Đa số chúng ta bị bệnh này vào mùa Đông, khi trời rét kèm độ ẩm thấp. Với những ai đang mắc nấm á sừng, thời điểm này bệnh càng tiến triển mạnh và thường xuyên tái phát.
Nguyên nhân gây bệnh
- Di truyền: Á sừng thể nấm hay các bệnh viêm da đều có liên quan đến yếu tố di truyền. Khi trong gia đình có người cận huyết mắc các bệnh như vảy nến, viêm da dầu tiết bã nhờn thì bạn cũng có nhiều khả năng bị á sừng nấm.
- Cơ địa: Nếu cơ địa của bạn nhạy cảm với những thay đổi từ thời tiết, đặc biệt là hay bị khô da vào mùa Đông thì rất dễ bị bệnh này. Nguy cơ mắc bệnh cũng xảy đến tương tự như người bị dị ứng phấn hoa, lông chó mèo.
- Độ ẩm thấp khi giao mùa: Khi độ ẩm môi trường thấp, bề mặt da bị khô, mất nước. Kèm theo biến đổi thời tiết lúc giao mùa, đề kháng của cơ thể giảm sẽ làm tăng nguy cơ khởi phát bệnh.
- Dầu gội, nước tẩy rửa: Việc sử dụng dầu gội gây kích ứng hoặc nước rửa bát, bột giặt, thuốc nhuộm có tính tẩy rửa cao cũng làm da khô và dễ tổn thương, gây phản ứng quá mẫn.
Ngoài ra, á sừng nấm còn khởi phát khi cơ thể thiếu dinh dưỡng, nguồn nước ô nhiễm, không khí nhiễm nấm…
Biến chứng của bệnh
- Nhiễm trùng: Những bệnh nhân có dấu hiệu nứt da thành rãnh sâu và chảy máu, nấm và vi khuẩn sẽ tấn công vào bên trong gây nhiễm trùng da. Một vài trường hợp đặc biệt, khuẩn hại đi sâu vào cơ thể gây nhiễm trùng máu.
- Bội nhiễm: Á sừng nấm tiến triển theo chu trình, nếu không trị dứt điểm sẽ nhanh chóng tái phát nặng hơn ngay khi chưa hết triệu chứng.
- Mất vân: Ở những người bị á sừng nấm lâu dài, họ gần như bị mất hoàn toàn vân tay. Thay vào đó là vùng da non yếu ớt trơn bóng hoặc chằng chịt vết rãnh ngang dọc.
- Kéo theo bệnh khác: Ở người bị nấm á sừng tay chân lâu ngày, họ có nguy cơ bị bệnh gout, Parkinson nhiều hơn người bình thường. Một số nghiên cứu còn cho rằng vấn đề da liễu này còn tác động đến bệnh tiểu đường và viêm ruột xuyên thành mãn tính.
Về bản chất, nấm á sừng là bệnh ngoài da Không nguy hiểm. Tuy nhiên, như đã nói ở trên, do chủ quan trong điều trị, bệnh dễ tái phát và kéo theo nhiều biến chứng. Vì vậy, đừng chủ quan không thăm khám, điều trị đúng liệu trình.
Thêm vào đó, do vị trí thường xuyên bị nấm á sừng là bàn tay, bàn chân nên người bệnh bị gặp khó khăn trong sinh hoạt thường ngày. Với tình trạng nứt nẻ, bong tróc da tay, bệnh nhân sẽ bị đau khi tay chạm vào nước.
Nếu rửa bát, giặt quần áo, gội đầu mà không dùng găng tay, da sẽ bị kích ứng, tăng tổn thương. Lúc này, vùng da bệnh bị dị nguyên tác động làm ngứa rát, đau, nứt nẻ hơn. Có những trường hợp bị hoại tử da.
Phương pháp chẩn đoán
Biểu hiện của nấm á sừng và á sừng thông thường tương tự nhau và khá giống với nhiều bệnh da liễu khác. Vì vậy, khi thăm khám, ngoài tìm hiểu tiền sử bệnh, bác sĩ bắt buộc phải xét nghiệm da để khẳng định có nhiễm nấm hay không.
Sau khi được hỏi về thời gian bị bệnh, các dấu hiệu cụ thể, vị trí bong tróc da, tiền sử bệnh lý da liễu của gia đình… nếu nghi ngờ bị á sừng nấm, bác sĩ sẽ tiến hành:
- Lấy mẫu tế bào da bệnh để soi dưới kính hiển vi.
- Thực hiện test KOH để xác định sự xuất hiện của nấm trong vùng da bệnh.
- Đây là cơ sở quan trọng để bác sĩ kết luận tình trạng và lên phác đồ điều trị nấm á sừng hiệu quả nhất.
Đối tượng dễ mắc
- Người có cơ địa yếu, đang trong thời kỳ suy giảm miễn dịch.
- Phụ nữ, người làm giúp việc, thợ nhuộm tóc, sơn nhà, lao công ở bệnh viện, công nhân nhà máy sản xuất chất hoá học…
- Người trong gia đình có tiền sử bị bệnh ngoài da, đặc biệt là á sừng.
- Trẻ em.
- Người có da khô.
- Những người hay thay đổi kiểu tóc, uốn nhuộm hoặc thường xuyên đổi dầu gội.
- Nông dân thường xuyên pha chế thuốc sâu, phân bón…
Cách chăm sóc và phòng ngừa bệnh nấm á sừng
- Hạn chế sử dụng các loại hóa chất gây hại cho da như thuốc nhuộm, thuốc tẩy rửa, xà phòng trong thời gian điều trị bệnh.
- Người bệnh nên tránh xa môi trường gây ô nhiễm, bụi bẩn, lông thú cưng… Nếu bắt buộc phải làm việc trong môi trường này thì bạn nên có biện pháp bảo hệ như đeo găng tay, khẩu trang…
- Không nên cào gãi, chà xát mạnh vào vùng da bị bệnh vì có thể gây chảy máu, nhiễm trùng da.
- Giữ gìn vệ sinh sạch sẽ cơ thể để hạn chế nguy cơ mắc các bệnh lý viêm nhiễm ngoài da.
- Bổ sung những loại thực phẩm giàu vitamin A, vitamin B, vitamin E, chất xơ vào chế độ dinh dưỡng hàng ngày. Điều này sẽ giúp người bệnh cải thiện sức đề kháng, nâng cao hệ miễn dịch và phòng ngừa bệnh tật.
- Tránh tham gia các hoạt động thể chất dưới ánh nắng mặt trời hoặc những hoạt động làm tăng tiết mồ hôi quá mức.
- Hạn chế sử dụng các loại thực phẩm chiên xào nhiều dầu mỡ, đồ ăn cay nóng, thức năng đóng hộp hải sản gây dị ứng cho da.
- Bổ sung nhiều nước lọc cho cơ thể, tốt nhất bạn nên uống từ 2 - 2,5 lít nước mỗi ngày để giữ ẩm cho làn da.
Khi nào cần khám bác sĩ
- Nấm á sừng lan rộng, xuất hiện nhiều ở các vị trí như bẹn, nách, mặt. Bệnh gây ngứa dữ dội và có dấu hiệu nhiễm trùng, chảy mủ.
- Cơ thể không đáp ứng với điều trị tại nhà và tái lại nhiều lần.
- Cơ thể bị sốt, sưng hạch bạch huyết và kèm theo các bệnh lý khác như hen suyễn, dị ứng,...
Dược liệu trị nấm á sừng
Có nhiều dược liệu tự nhiên được dùng để cải thiện tình trạng nấm á sừng. Phổ biến là nhóm có chứa kháng sinh tự nhiên như lá chè, trầu không, lá lốt, mật ong. Bên cạnh đó là nhóm kháng khuẩn, chống viêm, giảm ngứa, như ké đầu ngựa, xuyên tiêu…
Ngoài ra, còn rất nhiều loại cây cỏ hoa lá chứa dược chất kháng nấm, cấp ẩm cho da, hỗ trợ làm lành da được sử dụng đến.
Trên đây là tổng hợp những thông tin cơ bản về bệnh nấm á sừng. Có thể nói bệnh nấm á sừng khá phổ biến và không thực sự nguy hiểm. Tuy nhiên, những triệu chứng của nó sẽ gây phiền toái không nhỏ đến đời sống nếu không được loại bỏ sớm. Vì vậy, hãy chú ý khám và điều trị bệnh từ sớm và đúng cách, ngay khi phát hiện tình trạng á sừng.
