Sa Búi Trĩ

Sa búi trĩ là gì?

Bệnh sa búi trĩ là triệu chứng của bệnh lý liên quan tới hậu môn - trực tràng. Do sự căng giãn tĩnh mạch ở hậu môn quá mức khiến chúng bị chèn ép, tăng kích thước, sưng viêm… Nếu không điều trị sớm, lâu dần búi trĩ hình thành, phình to và sa ra ngoài hậu môn.

Theo nghiên cứu mới công bố 2017 của Hội hậu môn - trực tràng Việt Nam cho biết: “ Tỷ lệ người trưởng thành mắc bệnh trĩ tại nước ta chiếm tới 35 - 50%, trong đó tỷ lệ nữ chiếm 61%. Hầu hết người bệnh khi tới khám tại các cơ sở y tế thì bệnh đã phát triển tới cấp độ 3, 4 nặng hơn là sa nghẹt búi trĩ, xuất huyết khi đi ngoài.”

Bệnh lý mặc dù không nghiêm trọng tới tính mạng như lại gây khó khăn khi đi đại tiện, sinh hoạt hằng ngày bị ảnh hưởng. Ngoài ra, nếu chủ quan người bệnh sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh nhiễm trùng máu, ung thư hậu môn - trực tràng...

Nguyên nhân

Theo TS Nguyễn Thị Quỹ - Phó Chủ tịch Hội Tiêu hoá Hà Nội: "Nguyên nhân sa búi trĩ ở người bệnh đa phần do chế độ ăn ít chất xơ, uống ít nước và ít vận động. Điều này khiến cho hệ tiêu hoá không thể làm việc tối đa, dẫn tới tình trạng táo bón, đi ngoài khó khăn và phải mất nhiều thời gian rặn. Ngoài ra một số thói quen như ngồi quá lâu, ngồi xổm cũng khiến cho vùng cơ ở hậu môn co giãn quá đà."

Biến chứng

Bệnh sa búi trĩ sẽ phát triển nhanh chóng từ nhẹ tới nặng và không thể tự khỏi. Nhiều biến chứng sẽ đi kèm nếu người bệnh tiếp tục chủ quan và không điều trị kịp thời:

• Sa nghẹt búi trĩ: Số đông người bệnh sẽ bị sa nghẹt búi trĩ do búi trĩ không thể tự thu lại bên trong hậu môn. Tình trạng này khiến vấn đề lưu thông máu bị gián đoạn, bất kể hoạt động di chuyển, ngồi, đi vệ sinh cũng sẽ gây ra cơn đau dữ dội, tăng tỉ lệ tắc tĩnh mạch lên cao hơn.
• Nhiễm khuẩn máu: Khi búi trĩ bị lòi ra ngoài sẽ đi kèm xuất huyết, nếu mất quá nhiều máu sẽ khiến tình trạng chóng mặt do thiếu máu, nặng hơn là nhiễm khuẩn máu. Người bệnh luôn cảm thấy mệt mỏi, thiếu sức sống, kém tập trung,...
• Hoại tử búi trĩ: Búi trĩ bị sa ra ngoài ban đầu chúng sẽ tiết dịch nhầy để cấp ẩm nhưng lâu dần chúng không đủ để giữ ẩm cho búi trĩ. Vi khuẩn xâm nhập gây viêm và hoại tử búi trĩ.
• Viêm nhiễm: Không chỉ viêm ở hậu môn, người bệnh còn có thể bị viêm nhiễm phụ khoa, cơ quan sinh dục do vấn đề vệ sinh kém. Tình trạng bội nhiễm xảy ra ảnh hưởng xấu tới sức khoẻ cũng như việc điều trị sẽ trở nên khó khăn hơn.
• Rối loạn chức năng vùng hậu môn: Hậu môn là vị trí đào thải tạp chất, tuy nhiên khi sa búi trĩ dẫn tới việc đi ngoài trở nên khó khăn, gây đau đớn, xuất huyết ảnh hưởng tới chức năng. Dẫn tới là không kiểm soát được việc đi ngoài.
• Tắc tĩnh mạch: Các búi trĩ chèn ép gây ra sưng phình tĩnh mạch, cản trở tình trạng lưu thông máu, oxy tới các tế bào hậu môn. Người bệnh có thể gặp các biến chứng nguy hiểm như ung thư, hoại tử hậu môn.

Bất kể dấu hiệu nào cũng sẽ gây ảnh hưởng tới tính mạng người bệnh, vì vậy nếu phát hiện bệnh sa búi trĩ sớm. Người bệnh cần điều trị kịp thời tránh những biến chứng không đáng có xảy ra.

Chẩn đoán

Việc chẩn đoán sa búi trĩ thường bắt đầu bằng việc khai thác bệnh sử, tìm hiểu về các triệu chứng và tiền sử bệnh của người bệnh. Bác sĩ sẽ đặt các câu hỏi về các triệu chứng, bao gồm đau, chảy máu, ngứa và khó chịu ở vùng hậu môn.

Sau khi thu thập thông tin, bác sĩ sẽ tiến hành khám lâm sàng vùng hậu môn và trực tràng. Khám lâm sàng có thể bao gồm:

• Quan sát trực tiếp: Bác sĩ sẽ kiểm tra trực quan vùng hậu môn để phát hiện các dấu hiệu của búi trĩ, như sưng, viêm, chảy máu hoặc sa ra ngoài.
• Sờ nắn: Bác sĩ có thể dùng ngón tay có đeo găng để sờ nắn vùng hậu môn và trực tràng để đánh giá kích thước, vị trí và mức độ nghiêm trọng của búi trĩ.
• Nội soi hậu môn – trực tràng: Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể sử dụng ống nội soi để quan sát kỹ hơn bên trong trực tràng và hậu môn, đồng thời lấy mẫu mô để kiểm tra nếu cần.

Đối tượng mắc bệnh

Sa búi trĩ là một căn bệnh phổ biến, không phân biệt giới tính hay độ tuổi.

• Phụ nữ mang thai: Sự thay đổi hormone và áp lực lên vùng chậu trong quá trình mang thai có thể làm tăng nguy cơ bị trĩ.
• Người thừa cân hoặc béo phì: Trọng lượng cơ thể dư thừa có thể gây áp lực lên các tĩnh mạch ở vùng chậu, dẫn đến sa búi trĩ.
• Người thường xuyên táo bón: Táo bón khiến bạn phải rặn nhiều khi đi đại tiện, làm tăng áp lực lên các tĩnh mạch ở hậu môn và trực tràng.
• Người có chế độ ăn ít chất xơ: Chế độ ăn thiếu chất xơ có thể gây táo bón, làm tăng nguy cơ mắc trĩ.
• Người ngồi hoặc đứng quá lâu: Tư thế ngồi hoặc đứng trong thời gian dài có thể gây áp lực lên vùng chậu, góp phần gây ra sa búi trĩ.

Phòng ngừa sa búi trĩ

Sa búi trĩ ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống hàng ngày và tâm lý của người bệnh. Để tránh gặp phải biến chứng mọi người cần chủ động phòng ngừa, hạn chế bệnh "ghé thăm" bằng cách:

• Hạn chế tình trạng táo bón xảy ra bằng cách ăn đủ chất xơ, uống nhiều nước.
• Duy trì thói quen đi vệ sinh hàng ngày vào một khung giờ nhất định. Trong trường hợp không buồn đi nặng cũng không cố rặn. Ngược lại trường hợp buồn đại tiện không cố nhịn tránh tạo áp lực cho trực tràng.
• Không ngồi quá lâu khi đi vệ sinh hay cả khi làm việc nhất là dân văn phòng. Hãy đứng dậy đi lại, vận động sau 45 phút làm việc.
• Tránh làm các việc nặng như nhấc, khuân vác đồ hay ngồi xổm lâu.
• Tập luyện thể dục, các bài tập tốt cho hậu môn, đại tràng.

Khi nào cần gặp bác sĩ

Nếu bạn gặp phải bất kỳ triệu chứng nào sau đây, hãy nhanh chóng đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời:

• Chảy máu hậu môn: Đây là một trong những dấu hiệu điển hình của sa búi trĩ. Máu có thể xuất hiện trên giấy vệ sinh, trong bồn cầu hoặc lẫn trong phân.
• Đau và khó chịu: Bạn có thể cảm thấy đau nhức, bỏng rát hoặc khó chịu ở vùng hậu môn, đặc biệt là khi đi đại tiện hoặc ngồi lâu.
• Ngứa ngáy: Vùng hậu môn có thể bị ngứa ngáy do dịch nhầy tiết ra từ búi trĩ.
• Sưng hoặc viêm: Búi trĩ có thể gây sưng hoặc viêm ở vùng hậu môn.
• Sa búi trĩ: Trong trường hợp nghiêm trọng, búi trĩ có thể sa ra ngoài hậu môn, gây đau đớn và khó khăn khi đi đại tiện.