Vảy nến thể mảng nếu không điều trị kịp sớm rất dễ gây nhiễm trùng da, tăng nguy cơ mắc các bệnh như tim mạch, tiểu đường… Vậy nguyên nhân gây bệnh là gì, triệu chứng khởi phát ra sao và làm sao để điều trị là vấn đề sẽ được giải đáp ở bài viết dưới.
Vảy nến thể mảng là bệnh gì?
Bệnh vảy nến có nhiều thể khác như vảy nến thể mảng, vảy nến thể mủ, vảy nến thể giọt, vảy nến đỏ da toàn thân, vảy nến khớp. Trong đó, vảy nến thể mảng là loại phổ biến nhất, chiếm đến 80% trên tổng số ca mắc. Đặc trưng của thể là vùng da nhiễm bệnh sẽ lan ra khắp cơ thể. Các vị trí nhiễm bệnh thường là vùng da bị tì đè như đầu gối, khuỷu tay hoặc da đầu.
Khi mới xuất hiện, vảy nến thể mảng là các mảng hồng ban có ranh giới rõ và lan rộng khắp cơ thể. Trên hồng ban là những mảng da dày có lớp vảy trắng bạc bao phủ. Có một số trường hợp vảy nến thể mảng có thể phối hợp với các thể vảy nến khác.
Tình trạng bệnh vảy nến thể mảng cũng ảnh hưởng đến cách tiếp cận điều trị bệnh. Bệnh thường được chia thành 2 mức độ như sau:
- Tổn thương da ít: Khi diện tích da tổn thương dưới 10% diện tích da cơ thể thường được đánh giá là mức độ nhẹ.
- Tổn thương lan rộng: Mức độ này thường được tính từ dạng trung bình đến nặng. Tổn thương được xác định khi diện tích da nhiễm bệnh chiếm từ 10% diện tích da cơ thể trở lên. Lúc này người bệnh cần cân nhắc phác đồ điều trị kèm theo liệu pháp ánh sáng để điều trị bệnh.
Nguyên nhân gây bệnh vảy nến thể mảng là gì?
Nguyên nhân gây vảy nến thể mảng là do sự rối loạn của hệ miễn dịch và những yếu tố gia tăng nguy cơ khác. Ở người khỏe mạnh, hệ miễn dịch có nhiệm vụ bảo vệ cơ thể thông qua cơ chế phát hiện và tiêu diệt các yếu tố ngoại lai như vi khuẩn, virus,...
Tuy nhiên, khi hệ miễn dịch suy yếu, nó sẽ tấn công vào các tế bào biểu bì, khiến tế bào da phát triển nhanh gấp 10 lần so với bình thường. Từ đó, các tế bào da chết tích tụ lại trên bề mặt và gây tổn thương, sưng, viêm đỏ và dẫn tới bệnh vảy nến.
Ngoài ra, còn phải kể đến các yếu tố có nguy cơ khiến tình trạng bệnh trở nặng hơn là:
- Yếu tố di truyền, tiền sử gia đình: Nếu trong gia đình bạn có bố mẹ hoặc anh chị em ruột mắc bệnh vảy nến thể mảng, bạn sẽ có nguy cơ mắc bệnh này sẽ cao hơn so với những người khác. Nếu bố hoặc mẹ mắc bệnh vảy nến, con sinh ra có tỷ lệ mắc bệnh là khoảng 8%, nhưng nếu cả bố và mẹ đều bị vảy nến, 41% con sinh ra sẽ có nguy cơ mắc bệnh.
- Hệ thống miễn dịch hoạt động không đúng chu trình: Nghĩa là hệ miễn dịch hoạt động không chính xác, nó có thể không phân biệt chính xác giữa tế bào khỏe mạnh và tế bào tổn thương. Điều này dẫn đến việc tăng sản xuất tế bào da, góp phần vào sự phát triển của các triệu chứng vảy nến thể mảng.
- Yếu tố môi trường: Các yếu tố khiến bệnh vảy nến phát triển nặng hơn là căng thẳng, hút thuốc lá và thường xuyên tiếp xúc với chất gây kích ứng có thể làm tăng khả năng phát triển bệnh vảy nến thể mảng.
- Ngoài ra còn một tác nhân khác như: Stress kéo dài; Sử dụng quá nhiều thức uống có cồn như rượu, bia, đồ lên men,... Hút thuốc lá; Chấn thương, trầy xước da; Hoặc sử dụng một số loại thuốc điều trị cao huyết áp, điều trị rối loạn lưỡng cực…
Biến chứng bệnh vảy nến thể mảng
- Nhiễm trùng da: Những vùng da bị tổn thương do vảy nến mảng rất dễ bị nhiễm trùng nếu không vệ sinh sạch sẽ. Khi vi khuẩn xâm nhập có thể gây biến chứng thành vảy nến thể mủ hoặc nặng hơn.
- Thay đổi cơ thể: Trường hợp bệnh tiến triển nặng sẽ lan rộng trên da, gây ảnh hưởng đến sức khỏe và thẩm mỹ.
- Tăng nguy cơ mắc các bệnh khác: Người mắc bệnh vảy nến thể mảng có thể có nguy cơ cao mắc viêm khớp, bệnh về tim mạch, dạ dày do ảnh hưởng của hệ thống miễn dịch làm việc không tuần tự.
Gây ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể: Bệnh vảy nến thể mảng có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể vì nó khiến người bệnh tăng cholesterol, tiểu đường và bệnh tim mạch.
Phương pháp chẩn đoán bệnh vảy nến thể mảng
Chẩn đoán cận lâm sàng
Bác sĩ da liễu sẽ kiểm tra các triệu chứng trên da của bệnh nhân xem có vảy nến, vết đỏ hay dấu hiệu tổn thương trên da hay không. Ngoài ra, bác sĩ cũng sẽ xem xét vùng da bị ảnh hưởng và cách mà nó phản ứng với ánh sáng.
Chẩn đoán lâm sàng
- Xét nghiệm sinh hóa: Đối với một số trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh xét nghiệm máu để kiểm tra các chỉ số sinh hóa như C-reactive protein (CRP), từ đó đánh giá mức độ viêm và huyết thanh acid uric.
- Lấy mẫu da: Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ lấy mẫu da bị ảnh hưởng để thực hiện xét nghiệm dưới kính hiển vi để xác định nguyên nhân và đưa ra chẩn đoán chính xác hơn.
Đối tượng dễ mắc vảy nến thể mảng
Vẩy nến dạng mảng lan rộng có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng thường xuất hiện ở những người trung tuổi và đang dần có xu hướng trẻ hóa. Một số đối tượng có khả năng mắc bệnh vảy nến thể mảng là:
- Những nhà có thành viên trong gia đình mắc bệnh vảy nến thể mảng sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh cho thế hệ khác trong gia đình.
- Những người có hệ miễn dịch yếu có nguy cơ cao mắc bệnh vảy nến thể mảng. Sự suy giảm chức năng miễn dịch cũng có thể dẫn đến viêm và tổn thương da, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của bệnh vảy nến.
- Người thường xuyên tiếp xúc với các yếu tố xã hội và môi trường nguy hại có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
- Người mắc các bệnh lý như bệnh tiểu đường, bệnh tim mạch, béo phì có thể tăng nguy cơ mắc bệnh vảy nến thể mảng.
Tuy nhiên, việc mắc bệnh vảy nến thể mảng không phụ thuộc vào những yếu tố trên mà còn phụ thuộc vào sự tương tác phức tạp giữa yếu tố di truyền, môi trường và các bệnh lý khác.
Biện pháp phòng ngừa hiệu quả
Bệnh vảy nến hiện vẫn là một bệnh mạn tính, chưa có thuốc điều trị dứt điểm nên người bệnh cần uống thuốc lâu dài. Tuy nhiên, bạn có thể cải thiện triệu chứng cũng như phòng ngừa bằng các mẹo sau:
- Xây dựng lối sống khoa học, tích cực để tăng cường sức đề kháng, hạn chế các bệnh nhiễm trùng, chấn thương,… gây ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch.
- Tầm soát vảy nến định kỳ nhằm phát hiện bệnh sớm có phương án điều trị thích hợp.
- Hạn chế để da người bệnh tiếp xúc trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời.
- Bên cạnh đó vệ sinh da sạch sẽ, dưỡng ẩm thường xuyên, không uống rượu bia, hút thuốc lá và hạn chế ăn thực phẩm béo, nhiều dầu mỡ, tăng cường bổ sung thức ăn chứa acid folic, omega 3 từ cá thu, cá hồi… để bồi bổ cơ thể.
Khi nào cần đến gặp bác sĩ
- Nếu phương pháp chăm sóc da bạn áp dụng không mang lại kết quả hoặc triệu chứng của bệnh không giảm đi sau một khoảng thời gian điều trị.
- Xuất hiện bất kỳ triệu chứng phụ như nhiễm trùng, viêm nhiễm, hoặc có vùng da bị viêm nhiễm mới.
- Nếu bạn cảm thấy lo lắng hoặc thắc mắc liên quan đến tình trạng sức khỏe của mình.
Dược liệu trị bệnh vảy nến thể mảng
Việc sử dụng những dược liệu như: Ké đầu ngựa, cam thảo, đương quy, kim ngân,... trong việc điều trị vảy nến thể mảng có thể mang lại nhiều lợi ích như:
- Giảm triệu chứng ngứa ngáy và bong tróc vảy do bệnh vảy nến gây ra.
- Kháng viêm, giảm viêm nhiễm khi áp dụng điều trị vảy nến thể mảng.
- Giúp bảo vệ da, kháng khuẩn và tái tạo da mới nhanh chóng.
- Tác động tích cực đến hệ thống nội tiết, giúp cân bằng sự phát triển của các tế bào da và làm giảm triệu chứng vảy nến người bệnh có thể dùng.
Trên đây là toàn bộ thông tin về bệnh vảy nến thể mảng cũng như nguyên nhân gây bệnh và cách điều trị. Hy vọng những thông tin trong bài viết này sẽ giúp ích cho độc giả trong việc điều trị bệnh, lấy lại làn da khỏe mạnh.
Vảy nến là bệnh về da liễu thường xuyên xuất hiện và có thể tự khỏi
Các nghiên cứu cho thấy, những bệnh nhân bị vảy nến hoàn toàn có thể tắm biển bình thường. Thậm chí, tắm biển đúng cách còn có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng vảy nến tốt hơn.
Các bác sĩ Bệnh viện Da liễu Đồng Nai cho biết, nhiều nghiên cứu cho thấy hiệu quả của NB-UVB với vảy nến trung bình và nặng, cải thiện rõ rệt sau 20-36 lần điều trị và 60-70% bệnh nhân lui bệnh hoàn toàn. Đối với bệnh bạch biến từ 40-70% bệnh nhân tái tạo sắc tố sau 4 tháng điều trị.
Ở da bệnh vảy nến thường có biểu hiện là các mảng da đỏ có vảy trắng, dày, bao gồm nhiều lớp xếp chồng lên nhau rất dễ bong giống với giọt nến. Các vị trí hay gặp nhất là các vùng như khuỷu tay, đầu gối, rìa tóc, vùng xương cùng, mông. Đặc biệt sau một thời gian tiến triển các tổn thương có thể lan ra toàn thân.
Khi bị bệnh vảy nến, người bệnh thường thấy ngứa da, đa số triệu chứng ngứa của vảy nến thường nhẹ. Tuy nhiên ở một số bệnh nhân triệu chứng ngứa có thể xảy ra dữ dội.
