Thoái Hóa Cột Sống

Thoái hóa cột sống là gì?

Bị thoái hóa cột sống là tình trạng xảy ra phổ biến ở đối tượng sau 30 tuổi, đặc biệt là dân văn phòng và người thường xuyên lao động nặng. Cột sống là bộ phận quan trọng của cơ thể có vai trò nâng đỡ trọng lực, giúp các hoạt động hằng ngày diễn ra trơn tru và bảo vệ các dây thần kinh cột sống. Cấu trúc của cột sống bao gồm các đốt xương chồng lên nhau, kéo dài từ hộp sọ cho đến vùng xương chậu.

Để giảm lực và phân tán trọng lượng cơ thể, giữa các đốt sống được ngăn cách nhau bởi một lớp đĩa đệm, có tác dụng hấp thụ chấn động. Bên cạnh đó, độ cong tự nhiên hình chữ S giúp bộ phận này dễ dàng thực hiện các chuyển động khó như gập hoặc cúi người.

Dựa theo cấu trúc và phân bố, cột sống được chia thành 3 vùng:

• Đốt sống cổ: C1 – C7
• Đốt sống ngực: T1 – T5
• Đốt sống thắt lưng: L1 – L5. Cùng với các đốt sống cổ, đây là hai vị trí thường xuyên xảy ra hiện tượng thoái hóa.

Thoái hóa cột sống thường kéo theo những ảnh hưởng trong các tổ chức liên quan như đĩa đệm, dây chằng, sụn khớp…

Nguyên nhân chính khiến thoái hóa cột sống khởi phát

Ngày nay, thoái hóa đốt sống không chỉ là vấn đề của riêng người lớn tuổi. Những yếu tố gây bệnh có thể xuất phát từ chính thói quen hoặc hoàn cảnh làm việc của mỗi người, dẫn tới nguy cơ trẻ hóa của bệnh. Tìm hiểu và nắm vững nguyên nhân giúp bạn phòng ngừa, xử lý “đúng người, đúng bệnh” hơn.

Nguyên nhân chủ quan

Tuổi tác càng cao sẽ kéo theo nguy cơ lão hóa sụn khớp. Tầng đĩa đệm nằm giữa các đốt sống khô dần, lớp vòng bao xơ bị rách làm tăng nguy cơ thoát vị đĩa đệm, xơ hóa dây chằng, giảm lượng canxi, lượng chất nhầy tại các khớp mất dần. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể bị thoái hóa ở tuổi 30 – 35.

Nguyên nhân khách quan

• Chấn thương: Người có tiền sử chấn thương vùng cột sống hoặc xương chậu do tai nạn sẽ khiến đĩa đệm bị suy yếu, tổn thương.
• Môi trường làm việc: Nhân viên công sở ngồi quá lâu hoặc mang vác nặng thường xuyên lâu ngày sẽ khiến cứng khớp, đau nhức xương khớp và tăng nguy cơ thoái hóa cột sống.
• Thừa cân: Người béo phì, thừa cân thường gặp khó khăn trong việc hoạt động. Thói quen ăn uống thiếu khoa học, lười vận động khiến cho lớp mỡ chèn ép lên các dây thần kinh, gây khó khăn cho quá trình vận chuyển dinh dưỡng và máu tới các chi. Từ đó làm khiến xương khớp yếu dần.
• Yếu tố di truyền: Một số trường hợp bệnh khởi phát do các yếu tố di truyền, hệ xương khớp yếu nên dưới sự tác động của các yếu tố gây bệnh sẽ có nguy cơ mắc thoái hóa cao hơn nhóm còn lại.

Những biến chứng nguy hiểm khi bị thoái hóa

Biến chứng thoái hóa cột sống thắt lưng, đốt sống cổ có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe, chất lượng cuộc sống và thậm chí khả năng vận động của người bệnh. Không chỉ dừng lại ở những cơn đau nhức xương khớp, nếu để lâu hoặc chủ quan trong điều trị có thể khiến bạn đối mặt với những biến chứng nguy hiểm như:

• Giảm khả năng vận động: Người bị thoái hóa thường không thể thực hiện các động tác cúi, gập hoặc thay đổi tư thế đột ngột. Trong quá trình hoạt động hằng ngày thường nhanh mất sức, cần nghỉ ngơi mới có thể tiếp tục.
• Teo cơ: Khả năng máu không thể lưu thông tới chân tay, vận động hạn chế lâu ngày sẽ dẫn tới teo chân, tay.
• Bại liệt: Người bệnh có nguy cơ liệt nửa người hoặc mất hoàn toàn khả năng lao động.
• Thoát vị đĩa đệm: Khi các vòng cơ sợi bị xơ hóa hoặc rách có thể khiến lớp nhân nhầy đĩa đệm thoát ra ngoài, chèn ép lên dây thần kinh gây co cứng khớp, rối loạn phản xạ, rối loạn cơ vòng, rối loạn hô hấp.
• Rối loạn tiền đình: Người mắc thoái hóa khớp cổ thường có nguy cơ cao mắc bệnh tiền đình do chèn ép vào dây thần kinh khiến máu không thể lưu thông tới não, gây đau đầu kèm theo choáng váng, buồn nôn.
• Biến dạng cột sống: Dễ dàng nhận thấy người mắc có dấu hiệu vẹo cột sống, gù lưng, đi khập khiễng…

Phương pháp chẩn đoán

Dựa vào những phương pháp và công nghệ chẩn đoán, các bác sĩ sẽ giúp bạn nắm bắt được tiến triển của bệnh và đưa ra phác đồ phù hợp nhất.

• Xét nghiệm lâm sàng: Dựa vào miêu tả triệu chứng và biện pháp cơ học (sờ nắn vùng cổ và thắt lưng, quan sát cử động và phản xạ của các chi) các bác sĩ sẽ đưa ra nhận định về mức độ bệnh.
• Xét nghiệm cận lâm sàng: Người bệnh sẽ được chỉ định chụp X – quang hoặc MRI để thấy rõ tình trạng của đĩa đệm, hình dạng cột sống, gai xương, xương dưới sụn. Hoặc xét nghiệm sinh hóa, tế bào máu ngoại vi, độ lắng của máu để phân biệt đau nhức xương khớp do thoái hóa với các bệnh lý khác (dính khớp, viêm đốt sống đĩa đệm, di căn do ung thư).

Thói quen tốt giúp phòng tránh thoái hóa cột sống

Tuổi tác và lão hóa chỉ là một trong số rất nhiều nguyên nhân gây nên thoái hóa cột sống lưng và thoái hóa cột sống cổ. Chính những thói quen hằng ngày, môi trường làm việc và chế độ luyện tập là những yếu tố đóng vai trò quyết định trong việc phòng bệnh:

• Tránh ngồi một chỗ quá lâu, nên vận động nhẹ hoặc đi lại thường xuyên.
• Giữ tư thế ngồi thẳng lưng, không vắt chéo chân.
• Không đi giày cao gót trong thời gian dài, nên lựa chọn các loại có phần đế vuông, chiều cao vừa phải.
• Lựa chọn môn thể thao phù hợp với tình trạng sức khỏe.
• Sắp xếp thời gian nghỉ ngơi sau khi làm việc quá sức.
• Kiểm soát các chỉ số sức khỏe của cơ thể để tránh tăng cân mất kiểm soát.
• Đến thăm khám tại các cơ sở y tế ngay khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường của cơ thể.