Bệnh viêm đại tràng mãn tính là một trong những căn bệnh phổ biến, người mắc bệnh sẽ rất dễ bị tái phát và khó điều trị dứt điểm nếu không chữa đúng cách. Tham khảo nội dung dưới để có thêm nhiều kiến thức bổ ích về nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa an toàn, hiệu quả nhất.
Viêm đại tràng mãn tính là gì?
Viêm đại tràng mãn tính - Một bệnh lý thường gặp ở nước ta, là tình trạng bệnh viêm nhiễm đại tràng nhưng không được kịp thời điều trị dứt điểm. Khi đó niêm mạc sẽ bị tổn thương ngày càng nặng, khó phục hồi được. Nói một cách dễ hiểu thì bệnh này thường khởi phát từ viêm đường tiêu hóa do nhiễm khuẩn, tình trạng viêm kéo dài mà không chữa trị hoặc chữa không dứt điểm hoàn toàn.
Trong bệnh lý thì đây là quá trình viêm nhiễm bị lan theo đường đi của khung đại tràng hoặc niêm mạc đại tràng khu trú. Mỗi người bệnh đều có những biểu hiện khác nhau tùy thuộc vào tình trạng bệnh.
Nếu mức độ nhẹ thì tính bền vững của niêm mạc đại tràng sẽ bị suy giảm dần, khiến cho đại tràng dễ bị chảy máu hơn so với bình thường. Mặt khác, khi mức độ nặng thì sẽ có thể bị tạo ổ loét, xung huyết…
Trên thực tế thì khi người mắc bệnh sang giai đoạn mãn tính thì sẽ rất khó chữa trị hoàn toàn, vì khi này các niêm mạc của đại tràng cũng đã bị tổn thương nặng nề trong thời gian dài. Chức năng cũng sẽ không còn được hoàn thiện như trước, khi đó khả năng hấp thu dưỡng chất cũng bị hạn chế.
Tình trạng lâu dần sẽ khiến suy nhược cơ thể, có những biến chứng khôn lường. Vấn đề này sẽ được diễn giải chi tiết hơn trong phần nội dung phía dưới.
Nguyên nhân
Bệnh viêm đại tràng cấp tính chính là khởi nguồn chính của bệnh mãn tính này. Sau khi bị nhiễm độc, nhiễm khuẩn, nhiễm ký sinh trùng gây ra tình trạng viêm đại tràng cấp, tổn thương niêm mạc mà không được điều trị dứt điểm hoàn toàn trong một thời gian khoảng 2 - 3 tháng thì bệnh sẽ bị dẫn đến giai đoạn mãn tính.
Hoặc một số người bị bệnh nền sau cũng có nguy cơ bị mắc bệnh này ở mức cao như:
- Lao đại tràng;
- Viêm loét đại trực tràng, Bệnh Crohn (viêm đường ruột);
- Viêm đại tràng màng giả;
- Viêm loét đại tràng vô căn;
- Nhiễm virus herpes simplex.
Bên cạnh những nguyên nhân gây bệnh nêu ở trên thì cũng có những người viêm đại tràng mà không rõ nguyên nhân, gọi là viêm đại tràng không đặc hiệu.
Biến chứng
Dựa theo số liệu được thống kê thì nước ta đang có hàng triệu người bị mắc bệnh mãn tính này (khoảng 20%) và con số luôn có xu hướng gia tăng. Tập trung nhiều ở nam giới với độ tuổi từ 40 trở lên.
Trên thực tế thì xưa đến nay người dân Việt Nam cũng chưa có thói quen khám bệnh định kỳ, nên khó kịp thời phát hiện ra bệnh để điều trị viêm đại tràng mãn tính. Thêm vào đó, biểu hiện của bệnh cũng không rõ ràng, nên nhiều người cho rằng đó chỉ đơn thuần là triệu chứng về đường tiêu hóa không tốt, ăn phải thực phẩm mất vệ sinh.
Tuy nhiên, bệnh này không chỉ khiến cho người bệnh mệt mỏi, ảnh hưởng đến chất lượng sinh hoạt hằng ngày. Mà đây còn là một trong những căn bệnh nguy hiểm với nhiều biến chứng khó lường. Cụ thể như:
- Chảy máu đại tràng: Khi lớp niêm mạc bị tổn thương nghiêm trọng kéo dài sẽ gây bào mòn, chức năng suy giảm và mất khả năng phục hồi. Khi đó các vi khuẩn cũng dễ dàng tấn công hơn, rồi khiến các ổ viêm nặng và sâu hơn. Dần dần sẽ gây xung huyết, chảy máu…
- Thủng đại tràng: Nếu các ổ viêm loét càng bị ăn sâu lan sang thành niêm mạc thì đại tràng bị thủng là điều dễ xảy ra. Bên cạnh đó, người bệnh quá lạm dụng thuốc kháng sinh thì càng khiến cho tình trạng bệnh tệ hơn vì khi đó lớp nhung bảo vệ niêm mạc sẽ bị mất dần đi.
- Giãn đại tràng cấp tính: Hiện tượng dễ gặp khi chức năng tiêu hóa không còn được đảm bảo, đại tràng bị phình to.
- Ung thư đại tràng: Là biến chứng vô cùng nguy hiểm, nên khi có những biểu hiện như kể trên thì người bệnh nên nhanh chóng đến cơ sở khám chữa bệnh gần nhất để được điều trị.
Chẩn đoán
Chẩn đoán VDTTMT là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự kết hợp của nhiều phương pháp khác nhau. Các bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa sẽ dựa trên các tiêu chuẩn chẩn đoán lâm sàng, xét nghiệm và hình ảnh học để đưa ra kết luận chính xác.
Hỏi bệnh và khám lâm sàng:
Bác sĩ sẽ khai thác thông tin về tiền sử bệnh, các triệu chứng hiện tại, thói quen ăn uống và lối sống của bệnh nhân. Việc khám lâm sàng sẽ bao gồm các đánh giá về tình trạng đau bụng, đầy hơi, chướng bụng, và các biểu hiện khác liên quan đến hệ tiêu hóa.
Xét nghiệm:
- Xét nghiệm máu: Đánh giá các chỉ số viêm nhiễm như tốc độ máu lắng (ESR), protein phản ứng C (CRP), công thức máu.
- Xét nghiệm phân: Phát hiện máu ẩn trong phân, kiểm tra nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc ký sinh trùng.
- Sinh hóa máu: Kiểm tra chức năng gan, thận, và tình trạng thiếu máu.
Nội soi đại tràng:
Đây là phương pháp "vàng" trong chẩn đoán VDTTMT, cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc đại tràng, phát hiện các tổn thương viêm loét, và lấy mẫu sinh thiết nếu cần thiết.
Chụp X-quang đại tràng:
Kỹ thuật này giúp đánh giá hình thái và cấu trúc của đại tràng, phát hiện các bất thường như hẹp, giãn, hoặc các khối u.
Các phương pháp khác:
Bác sĩ có thể chỉ định thêm các phương pháp chẩn đoán khác tùy vào từng trường hợp như siêu âm bụng, CT scan bụng, hoặc MRI bụng để đánh giá toàn diện tình trạng bệnh.
Đối tượng mắc bệnh
- Tiền sử gia đình: Những người có người thân mắc bệnh viêm đại tràng mãn tính hoặc các bệnh viêm ruột khác có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
- Tuổi tác: Bệnh thường khởi phát ở độ tuổi từ 15 đến 30, nhưng cũng có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi.
- Chủng tộc: Người da trắng có nguy cơ mắc viêm đại tràng mãn tính cao hơn so với các chủng tộc khác.
- Thói quen hút thuốc: Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc bệnh và làm cho bệnh nặng hơn.
- Chế độ ăn uống: Chế độ ăn ít chất xơ và nhiều chất béo có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
- Stress: Căng thẳng kéo dài có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng của bệnh.
Phòng ngừa
Sau những nội dung được chia sẻ ở trên thì các bạn cũng có thể thấy rằng, việc bị viêm nhiễm nên điều cơ bản nhất giúp bạn đẩy lùi được bệnh này chính là:
- Xây dựng chế độ sinh hoạt lành mạnh: Tăng cường luyện tập thể dục thể thao hằng ngày, giảm thiểu tình trạng lo âu, stress, không thức quá khuya (ngủ trước 23h0.
- Đảm bảo chế độ ăn uống khoa học: Lên thực đơn với nhiều món rau xanh, trái cây, rau củ và gạo… Nấu chín kỹ các món ăn, tránh xa các món tươi sống như: Gỏi, tiết canh, nem chua… Nếu có thể thì chia làm nhiều bữa ăn trong ngày, bữa tối không nên ăn quá nhiều hay quá muộn, để không tạo nhiều gánh nặng cho đường ruột.
- Nói không với rượu bia, cafe, thuốc lá, đồ ăn cay nóng.
- Nên đi khám ngay nếu có những triệu chứng như đã chia sẻ ở trên, để kịp thời chữa trị khi mới nhiễm bệnh. Thời gian mắc càng lâu khả năng phục hồi của đại tràng càng khó, khi đó quá trình điều trị bệnh cũng phức tạp hơn.
Khi nào gặp bác sĩ
Nếu bạn gặp phải các triệu chứng dưới đây, hãy đến gặp bác sĩ ngay để được khám và chẩn đoán kịp thời:
- Tiêu chảy kéo dài: Đi ngoài phân lỏng hoặc nát nhiều lần trong ngày, kéo dài trên 4 tuần.
- Đau bụng: Đau âm ỉ hoặc quặn thắt vùng bụng dưới, có thể kèm theo mót rặn, đi ngoài không hết phân.
- Máu trong phân: Có thể thấy máu tươi hoặc máu đen lẫn trong phân.
- Xuống cân không rõ nguyên nhân: Bạn thấy cân nặng giảm nhanh chóng mà không có lý do rõ ràng.
- Mệt mỏi, thiếu máu: Cảm thấy mệt mỏi thường xuyên, da xanh xao do thiếu máu.
- Các triệu chứng khác: Sốt, buồn nôn, nôn, chán ăn, đau khớp, viêm mắt...
Việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời viêm đại tràng mãn tính sẽ giúp phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm và nâng cao chất lượng cuộc sống. Đừng chủ quan với sức khỏe của mình, hãy tìm đến sự giúp đỡ của bác sĩ nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào.
