Nội tiết tố nữ đóng vai trò quan trọng với sức khỏe và vẻ ngoài của chị em. Bởi vậy khi bị rối loạn nội tiết tố, phụ nữ có thể mắc nhiều bệnh lý nguy hiểm đồng thời vẻ đẹp bên ngoài cũng bị tác động.
Rối loạn nội tiết tố nữ là gì?
Hệ thống nội tiết bao gồm các tuyến sản xuất và giải phóng hormone. Chúng đóng vai trò kiểm soát nhiều chức năng quan trọng của cơ thể trong đó có khả năng chuyển hóa năng lượng cho hoạt động tế bào. Nội tiết cũng ảnh hưởng đến sự tăng trưởng, trao đổi chất, khả năng tình dục và tâm trạng.
Các tuyến nội tiết tố trong cơ thể gồm có:
- Vùng dưới đồi: Có liên hệ mật thiết qua các mạch máu và hệ thần kinh đến tuyến yên. Hormone theo những đường này đến dữ trứ hoặc tác động kích thích, ức chế chức năng tuyến yên. Những hormone được gọi là TSH-TRH, Prolactin – PIH, ADH, oxytocin, ACTH – CRH, FSH và LH-GnRH.
- Tuyến yên: Tuyến yên nằm ở vị trí đáy não hoặc sau các xoang với tên gọi khác là tuyến chủ. Hoạt động của tuyến này ảnh hưởng đến các cơ quan khác trong đó có tuyến giáp. Tuyến yên gồm các hormone FSH, LH, Lipoprotein, GH, Prolactin, ACTH, TSH,… Mỗi hormone đều giữ các chức năng khác nhau trong sự tăng trưởng của cơ thể và tuyến sinh dục.
- Tuyến tùng: Ở trung tâm não bộ, sản xuất các nội tiết tố điều chỉnh giấc ngủ.
- Tuyến giáp trạng: Vị trí ở hai bên và trước khí quản, dưới thanh quản. T3 và T4 là 2 hormone ở tuyến này giúp điều hòa trao đổi chất.
- Cận giáp: Sau tuyến giáp, sản sinh hormone PTH-Parathormone tác dụng lên xương, ruột, thận…
- Tuyến ức: Nằm trong lồng ngực, sau xương ức giúp tái tạo miễn dịch, thúc đẩy quá trình phát triển tế bào để bảo vệ cơ thể.
- Tuyến tụy: Nằm sau phúc mạc và có khả năng nội tiết và ngoại tiết.
- Thượng thận: Nằm trên 2 quả thận, sản sinh hormone cân bằng cơ thể gồm cortisol và catecholamin.
Khi nồng độ hormone trong cơ thể ở mức quá cao hay quá thấp sẽ dẫn đến rối loạn nội tiết tố ở nữ giới. Đồng thời, các vấn đề về sức khỏe sẽ xảy ra khi có lý do nào đó làm mất sự cân bằng trên.
Nguyên nhân gây rối loạn nội tiết
Tình trạng này có thể xuất hiện do nhiều yếu tố cả nội sinh và ngoại sinh, các thói quen sống, sinh hoạt hàng ngày, môi trường. Theo đó, nguyên nhân phổ biến thường gặp gồm:
- Tăng hoặc giảm cân quá nhanh và đột ngột.
- Ăn uống thiếu chất, chán ăn, mất cân bằng dinh dưỡng.
- Lạm dụng bừa bãi các loại thuốc tránh thai gây tác dụng phụ.
- Căng thẳng kéo dài, làm việc quá sức, thường xuyên thức khuya.
- Sử dụng mỹ phẩm kém chất lượng hay tiếp xúc với hóa chất từ môi trường ô nhiễm gây rối loạn nội tiết.
- Tác dụng phụ của các loại thuốc đặc trị, hóa trị hay xạ trị khi bị bệnh.
Bên cạnh đó, các yếu tố bệnh lý nội sinh là nguyên nhân gây mất cân bằng nội tiết tố là:
- Người mắc các bệnh tiểu đường, khối u ở tuyến yên, bướu cổ hay những vấn đề liên quan đến các bộ phận sản sinh hormone.
- Các phản ứng hay nhiễm trùng nghiêm trọng của cơ thể.
- Cơ thể sau sinh hay đang mang thai có nhiều thay đổi gây rối loạn nội tiết.
- Phụ nữ bước vào tuổi trung niên mãn kinh hay tiền mãn kinh…
